AKTIVLARNI BOSHQARISHDA MOLIYAVIY MODELLASHTIRISH: UZOQ MUDDATLI KAPITAL REJALASH (LONG-TERM CAPITAL PLANNING) METODOLOGIYASI
Keywords:
aktivlar menejmenti, moliyaviy modellashtirish, Long-Term Capital Planning, LTCP, NPV, IRR, DCF tahlili, moliyalashtirish bo'shlig'i, infratuzilma investitsiyalari, kapital xarajatlar, CAPEX, OPEX.Abstract
Ushbu maqolada infratuzilma aktivlarini boshqarishda Uzoq muddatli kapital rejalash (Long-Term Capital Planning - LTCP) metodologiyasi va moliyaviy modellashtirish vositalarini qo'llashning nazariy-amaliy asoslari o'rganilgan. O'zbekistonda barqaror iqtisodiy o'sishni ta'minlash uchun infratuzilmaga yillik investitsiya ehtiyoji YaIMning 5–7% ni tashkil etishi qayd etilib, mavjud moliyalashtirish hajmi (2–3%) va haqiqiy ehtiyoj o'rtasidagi tafovut — Infratuzilma Moliyalashtirish Bo'shlig'i (Infrastructure Financing Gap - IFG) miqdori hisoblab chiqilgan. Tadqiqot doirasida 10–30 yillik investitsiya tsikllarini rejalashtirishda Sof Joriydagi Qiymat (NPV), Ichki Daromadlik Meyori (IRR) va Diskontlangan Pul Oqimlari (DCF) usullaridan foydalanish mexanizmlari moslashtirildi. Milliy infratuzilma tarmoqlari (suv ta'minoti, yo'llar, energetika) uchun 30 yillik LTCP stsenariysi modellashtirildi hamda aktivlar taqchilligi va moliyalashtirish bo'shliqlarini aniqlashning yaxlit metodikasi ishlab chiqildi. Taklif etilayotgan yondashuv davlat byudjet mablag'larini taqsimlash samaradorligini 30–40% ga oshirish imkonini beradi.
Downloads
References
1. ISO 55000:2014, ISO 55001:2014, ISO 55002:2018. Asset Management Standards. Geneva: International Organization for Standardization.
2. World Bank. (2022). Uzbekistan Infrastructure Diagnostic: Prioritizing Investments. Washington D.C.
3. IMF. (2018). Public Investment Management Assessment (PIMA) Framework. Washington, DC: International Monetary Fund.
4. Asian Development Bank. (2023). Uzbekistan: Strategy for Long-Term Infrastructure Development. Manila: ADB.
5. Flyvbjerg, B. (2014). What You Should Know About Megaprojects and Why: An Overview. Project Management Journal, 45(2), 6–19.
6. Damodaran, A. (2012). Investment Valuation: Tools and Techniques for Determining the Value of Any Asset (3rd ed.). John Wiley & Sons.
7. Malikov, T., & Xaydarov, N. (2020). Davlat moliyasi: darslik. Toshkent: Iqtisodiyot-Moliya.
8. Yescombe, E. R. (2013). Principles of Project Finance. Academic Press.
9. Garg, A. (2021). Long-Term Capital Planning for Infrastructure Assets: Frameworks and Models. International Journal of Project Management, 39(4), 350-362.
10. McKinsey Global Institute. (2016). Bridging Global Infrastructure Gaps. McKinsey & Company.
11. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni: «2022-2026-yillarga mo'ljallangan Yangi O'zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to'g'risida».
12. Brealey, R. A., Myers, S. C., & Allen, F. (2020). Principles of Corporate Finance (13th ed.). McGraw-Hill Education.
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
License Terms of our Journal





