Innovations in Science and Technologies
type: channel
publisher: innoist.uz
language: en
publication name: Innovations in Science and Technologies
issn: 3030-3451
copyright: License Terms of our Journal
items: ТАКСОНОМИЯ - СТАНДАРТ ЗЕЛЕНОГО ФИНАНСИРОВАНИЯ
items: РОЛЬ ДИВЕРСИФИКАЦИИ ТУРИСТИЧЕСКИХ УСЛУГ В СНИЖЕНИИ УЯЗВИМОСТИ ЭКОНОМИК
items: НЕСТАНДАРТНЫЕ ОЦЕНКИ В ОДНОМЕРНЫХ И ПРОСТРАНСТВЕННЫХ AR-МОДЕЛЯХ
items: SUN’IY INTELLEKT VA MATEMATIK MODELLASHTIRISHGA ASOSLANGAN RAQAMLI SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA ILG‘OR SHOVQINNI KAMAYTIRISH USULLARI
items: OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA DEPOZIT BOZORINING ZAMONAVIY HOLATI VA RIVOJLANISH TENDENTSIYALARI
items: O‘ZBEKISTON FUQAROLARI ORASIDA KIBERSAVODXONLIK DARAJASI TAHLILI
items: MODERN CIRCUIT DESIGN APPROACHES IN DIGITAL DEVICE ENGINEERING
items: KICHIK BIZNES EKSPORT SALOHIYATI SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING XORIJIY TAJRIBASI
items: DESIGN AND OPTIMIZATION OF ENERGY-EFFICIENT INVERTERS BASED ON MICROCONTROLLERS
items: BIZNESNI RIVOJLANTIRISHDA SAMARALI BANK VOSITACHILIGINI RIVOJLANTIRISH YO'LLARI
items: O’ZBEKISTONDA IJTIMOIY-IQTISODIY JARAYONLARNING RAQAMLASHUVINI MODELLASHTIRISH ORQALI OMILLARNI BOSHQARISHNING ISTIQBOLLARI
items: XORAZM VILOYATIDA UY-JOY KOMMUNAL XIZMAT KO‘RSATISH SOHASIDAGI INNOVATSION RIVOJLANISH HOLATINING TAHLILI
items: THE FINANCIAL STATUS OF RECREATIONAL TOURISM IN UZBEKISTAN AND ITS DEVELOPMENT CONSTRAINTS
items: REKREATSION TURIZM BOZORINING RIVOJLANISH YO‘NALISHLARI VA MOLIYAVIY SALOHIYATI: O‘ZBEKISTON MISOLIDA
items: ЦИФРОВЫЕ ЭКОСИСТЕМЫ КАК МЕХАНИЗМ ТРАНСФОРМАЦИИ ЭКОНОМИЧЕСКИХ ВЗАИМОДЕЙСТВИЙ
items: ОЦЕНКА ДИАГНОСТИЧЕСКОГО ПОТЕНЦИАЛА ГЕМАТОЛОГИЧЕСКИХ И БИОХИМИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ ПРИ МОДЕЛИРОВАНИИ ВОСПАЛИТЕЛЬНЫХ ПРОЦЕССОВ
items: КИЧИК БИЗНЕС СЕКТОРИ РИВОЖЛАНИШИНИНГ ИМКОНИЯТЛАРИ КЕНГАЙТИРИЛИШИГА ЯНГИ ЁНДАШУВЛАР
items: ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНЫЙ СИНТЕЗ И ОПТИМИЗАЦИЯ РЕГУЛЯТОРОВ ДЛЯ ПРОГНОЗНОГО УПРАВЛЕНИЯ РАСХОДОМ ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СРЕД
items: ИНВЕСТИЦИОННЫЕ МЕХАНИЗМЫ ПОВЫШЕНИЯ ПРОИЗВОДСТВЕННО-ЭКОНОМИЧЕСКОЙ РЕЗУЛЬТАТИВНОСТИ ПРОМЫШЛЕННЫХ КОМПАНИЙ УЗБЕКИСТАНА
items: UZLUKSIZ KASBIY RIVOJLANISH TIZIMINING TA’LIM SIFATI VA INNOVATSION SALOHIYATGA TA’SIRI
items: THE IMPACT OF INTERNATIONAL TOURISM ON TRADE AND ECONOMIC GROWTH: THE CASE OF UZBEKISTAN
items: TAʼLIM EKOTIZIMINI INNOVATSION RIVOJLANTIRISHNING JAHON TAJRIBASI VA UNDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI
items: TA’LIM TIZIMIDA YASHIL TA’LIMNI TATBIQ ETISHNING ILMIYNAZARIY ASOSLARI
items: OILAVIY TADBIRKORLIKNING IQTISODIYOTDAGI O‘RNI VA KAMBAG‘ALLIKNI QISQARTIRISHDAGI TA’SIR MEXANIZMLARI
items: O‘ZBEKISTON IQTISODIY O‘SISH JARAYONIDA INFRATUZILMA TIZIMINING RIVOJLANISH OMILI SIFATIDAGI ROLI VA TA’SIRI
items: NAMANGAN VILOYATIDA HUDUDIY BOSHQARUVNI TRANSFORMATSIYA QILISHNING TASHKILIY-IQTISODIY OMILLARI
items: KAMBAG‘ALLIKNI QISQARTIRISH JARAYONIDA OILAVIY TADBIRKORLIKKA TA’SIR ETUVCHI OMILLARNING HUDUDIY TAHLILI
items: INSON KAPITALINI RIVOJLANTIRISHDA QAYTA TAYYORLASH VA MALAKA OSHIRISH MEXANIZMLARINING SAMARADORLIGI
items: CCTV TASVIRLARIGA RAQAMLI ISHLOV BERISH VOSITALARI, ALGORITMLAR VA MODELLARINING QIYOSIY TAHLILI
items: DATA-DRIVEN ECONOMIC TRANSFORMATION: DIGITAL PLATFORMS, INSTITUTIONAL CHANGE, AND THE RECONFIGURATION OF VALUE CREATION

ТАКСОНОМИЯ - СТАНДАРТ ЗЕЛЕНОГО ФИНАНСИРОВАНИЯ
type: item
description: Если бы в сфере «зеленого» финансирования специалисты определяли наиболее значимые процессы и решения, то принятие национальной таксономии отнесли бы к числу важнейших. Именно таксономия отвечает на простой и одновременно самый сложный вопрос: а что есть «зеленое» и устойчивое в экономике? В настоящее время около 20 стран разработали национальные «зеленые» таксономии. Первопроходцами в области создания таксономии «зеленых» проектов являются Европейский Союз, Китайская Народная Республика, которые разработали и внедрили свои собственные версии, адаптированные к своим условиям, создавая глобальную сеть таких систем. Наиболее известной среди них считается Таксономия ЕС, на которую ориентируются многие страны при формировании долгосрочных программ развития и стратегии энергоперехода благодаря ее проработанности и детальному описанию критериев. Изучение опыта указанных стран, которые достаточно успешно решают проблемы модернизации экономики, концентрации ресурсов и средств на приоритетных инновационных проектах, конкурентоспособных технологий, является важным для дальнейшего совершенствования национальной классификации «зеленых» проектов.
subject: Economics
  topic: section
subject: таксономия
  topic: keywords
subject: устойчивое развитие
  topic: keywords
subject: риски
  topic: keywords
subject: зеленая экономика
  topic: keywords
subject: зеленое финансирование
  topic: keywords
subject: «зеленые» проекты.
  topic: keywords
creator: Алина Авджи
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-22
publication date: 2025-12-22
starting page: 306
ending page: 313

РОЛЬ ДИВЕРСИФИКАЦИИ ТУРИСТИЧЕСКИХ УСЛУГ В СНИЖЕНИИ УЯЗВИМОСТИ ЭКОНОМИК
type: item
description: В статье анализируется, как чрезмерная зависимость экономики от туристического сектора (особенно международного) создавала значительные уязвимости в условиях глобальных потрясений, таких как пандемия COVID-19. На примерах показателей Таиланда, Индонезии, Мальдив и ряда других стран рассматривается, как остановка туристического потока воздействовала на ВВП, занятость и экономическую устойчивость страны. Делается вывод, что развитие услуг должно идти через дифференциацию, включать различные направления и быть менее зависимыми от внешних шоков. Целью настоящей статьи является анализ рисков, присущих сфере услуг в странах с высокой степенью зависимости от туристического потока с опорой на статистические данные таких стран как Таиланд, Индонезия и Мальдивы, с показателями с 2019 по 2025 гг.
subject: Economics
  topic: section
subject: туризм
  topic: keywords
subject: сфера услуг
  topic: keywords
subject: туристический поток
  topic: keywords
subject: риски
  topic: keywords
subject: диверсификация
  topic: keywords
subject: ВВП.
  topic: keywords
creator: Нафиса Пирназарова
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-22
publication date: 2025-12-22
starting page: 339
ending page: 346

НЕСТАНДАРТНЫЕ ОЦЕНКИ В ОДНОМЕРНЫХ И ПРОСТРАНСТВЕННЫХ AR-МОДЕЛЯХ
type: item
description: В докладе предлагаются оценки параметров авторегрессии, отличные от оценок наименьших квадратов. Оценки наименьших квадратов в неустойчивых (критических) случаях, т.е. когда корни характеристического уравнения лежат на единичной окружности, имеют, как правило, сложное предельное распределение. Предлагаемые же нестандартные оценки в большинстве критических случаев имеют более простое предельное распределение.
subject: Technical Sciences
  topic: section
subject: Обыкновенная авторегрессии первого порядка
  topic: keywords
subject: пространственная авторегрессии
  topic: keywords
subject: авторегрессионной схемой p - го порядка
  topic: keywords
subject: оценка параметров
  topic: keywords
subject: оценка методом наименьших квадратов
  topic: keywords
subject: нестандартный подход
  topic: keywords
subject: стандартный винеровский процесс
  topic: keywords
subject: предельные распределения.
  topic: keywords
creator: Тохиржон Мирзаев
creator: Сарвиноз Кучкарова
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-22
publication date: 2025-12-22
starting page: 275
ending page: 283

SUN’IY INTELLEKT VA MATEMATIK MODELLASHTIRISHGA ASOSLANGAN RAQAMLI SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA ILG‘OR SHOVQINNI KAMAYTIRISH USULLARI
type: item
description: Ushbu maqolada radiokanallardagi shovqin tufayli signal sifatining pasayishi va bit xato darajasi ning oshishi muammosi tahlil qilindi. Shovqin manbalari sifatida termik shovqin, atmosferik shovqin, interferensiya va ko‘p yo‘lli tarqalish effekti ko‘rib chiqilgan. Muammoni yechish uchun matematik modellashtirish, filtrlar va sun’iy intellekt modellaridan foydalanish asosida shovqinli nochiziqli signalini tozalash va original signalni tiklash jarayoni tahlil qilingan. Shovqinli raqamli signalni qayta ishlash va uning sifat ko‘rsatkichlarini yaxshilash maqsadida 1D CNN modeliga asoslangan dasturiy yechim ishlab chiqilgan. Modelning tuzilishi, o‘qitish bosqichlari hamda signalni filtrlash jarayonidagi vizual va miqdoriy natijalari tahlil qilingan. O‘tkazilgan tajribalar asosida taklif etilgan yondashuv bit xato darajasini sezilarli kamaytirishi va radio, mobil aloqa tizimlarida signal sifati oshishiga xizmat qilishimumkinligini keltirilgan.
subject: Technical Sciences
  topic: section
subject: sun’iy intellekt
  topic: keywords
subject: shovqinni kamaytirish
  topic: keywords
subject: raqamli signalni qayta ishlash
  topic: keywords
subject: FIR
  topic: keywords
subject: IIR
  topic: keywords
subject: neyron tarmoqlar
  topic: keywords
subject: adaptiv filtrlar
  topic: keywords
creator: Abdubakir Abdullaev
creator: Xo‘jamiyor Teshaboyev
creator: Ro‘ziali Sobirov
creator: Shoxijahon Ahmedov
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-22
publication date: 2025-12-22
starting page: 329
ending page: 338

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA DEPOZIT BOZORINING ZAMONAVIY HOLATI VA RIVOJLANISH TENDENTSIYALARI
type: item
description: Mazkur maqolada Oʻzbekiston Respublikasida bank depozit bozori faoliyatining hozirgi holati, uning shakllanish xususiyatlari hamda rivojlanish tendensiyalari har tomonlama tahlil qilinadi. Mamlakatda amalga oshirilayotgan moliyaviy islohotlar, bank tizimini liberallashtirish jarayonlari va aholi hamda xoʻjalik yurituvchi subyektlarning bank omonatlariga boʻlgan ishonchi ortib borishi depozit bozorining barqaror rivojlanishiga muhim omil sifatida baholanadi. Maqolada depozit bozorining tarkibiy tuzilmasi, jumladan jismoniy va yuridik shaxslar depozitlarining hajmi, muddati va valyuta kesimidagi dinamikasi tahlil qilinadi. Shuningdek, depozitlar boʻyicha foiz stavkalari, banklar oʻrtasidagi raqobat muhitining kuchayishi, depozit mahsulotlarining diversifikatsiyasi hamda raqamli bank xizmatlarining joriy etilishi jarayonlari alohida oʻrganiladi. Tadqiqot davomida Oʻzbekiston bank sektorida depozit bozorining rivojlanishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar — makroiqtisodiy barqarorlik, inflyatsiya darajasi, pul-kredit siyosati, aholi daromadlari va moliyaviy savodxonlik darajasi chuqur tahlil qilinadi. Bundan tashqari, omonatlarni sugʻurtalash tizimi, depozitlarni himoyalash mexanizmlari va ularning bank tizimiga boʻlgan ishonchni oshirishdagi roli yoritib beriladi.
subject: Economics
  topic: section
subject: depozit bozori, bank omonatlari, bank tizimi, moliyaviy islohotlar, pul-kredit siyosati, foiz stavkalari, banklararo raqobat, aholi jamg‘armalari, moliyaviy barqarorlik, raqamli bank xizmatlari.
  topic: keywords
creator: Shohsanam Umirzaqova
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-22
publication date: 2025-12-22
starting page: 291
ending page: 297

O‘ZBEKISTON FUQAROLARI ORASIDA KIBERSAVODXONLIK DARAJASI TAHLILI
type: item
description: Ushbu maqolada Oʻzbekiston fuqarolari orasida kibersavodxonlik darajasi hamda uning shakllanish omillari tahlil qilingan. Raqamli texnologiyalar keng joriy etilayotgan sharoitda kibersavodxonlik shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish, internetdan xavfsiz va samarali foydalanish hamda kiberxavfsizlik qoidalariga rioya etishni oʻz ichiga oladi. Tadqiqotda aholining turli yosh guruhlari boʻyicha kibersavodxonlik koʻrsatkichlari oʻrganilib, mavjud muammolar aniqlangan. Yoshlar internetdan faol foydalansalar-da, kiberrisklarni baholashda bilim yetishmasligi qayd etilgan. Shuningdek, ayrim ijtimoiy qatlamlarda raqamli xavfsizlik ko‘nikmalarining sustligi aniqlangan. Maqolada kibersavodxonlikni oshirish bo‘yicha taʼlimiy va tashkiliy tavsiyalar ishlab chiqilgan bo‘lib, ular raqamli madaniyatni rivojlantirishga xizmat qiladi.
subject: Technical Sciences
  topic: section
subject: Kibersavodxonlik, kibermadaniyat, kiberxavfsizlik, raqamli texnologiyalar, raqamli bilim va ko‘nikmalar, kiberrisklar, axborot xavfsizligi, raqamli tafakkur, onlayn ta’lim, internet xavfsizligi.
  topic: keywords
creator: Zinnura Musabekova
creator: Abror To'raqulov
creator: Zafar To‘raqulov
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-22
publication date: 2025-12-22
starting page: 322
ending page: 328

MODERN CIRCUIT DESIGN APPROACHES IN DIGITAL DEVICE ENGINEERING
type: item
description: This article explores modern circuit design approaches in digital device engineering, focusing on contemporary schematic, architectural, and technological solutions used in the development of high-performance, energy-efficient, and reliable digital systems. The study analyzes the evolution of digital circuit design from classical transistor–transistor logic and CMOS-based solutions to advanced system-on-chip (SoC), field-programmable gate array (FPGA), and application-specific integrated circuit (ASIC) technologies. Particular attention is paid to the role of schematic design methodologies, modular architecture, and hierarchical design principles in improving scalability, flexibility, and functional accuracy of digital devices. The article also examines the application of modern electronic design automation (EDA) tools and simulation environments that enable designers to model, verify, and optimize circuit behavior at various abstraction levels. Timing analysis, power consumption optimization, signal integrity, and fault tolerance are considered as key aspects of contemporary circuit design. In addition, the paper highlights the importance of integrating low-power design techniques, such as clock gating, power gating, and dynamic voltage and frequency scaling, in response to increasing demands for energy-efficient digital devices.
subject: Technical Sciences
  topic: section
subject:
  topic: keywords
  value: digital device engineering, modern circuit design, schematic design approaches, CMOS technology, FPGA, ASIC, system-on-chip (SoC), electronic design automation (EDA), lowpower design, hardware description languages (HDL), signal integrity, power optimization.
creator: Ozoda Nushtayeva
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-22
publication date: 2025-12-22
starting page: 284
ending page: 290

KICHIK BIZNES EKSPORT SALOHIYATI SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING XORIJIY TAJRIBASI
type: item
description: Kichik biznes subyektlarining eksport faoliyatini qo‘llab-quvvatlash zamonaviy iqtisodiyotning muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada kichik biznes eksport salohiyatini oshirishda xorijiy mamlakatlar tajribasini tahlil qilish orqali O‘zbekiston uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot imrad metodologiyasi asosida olib borilgan bo‘lib, Germaniya, Chili, Turkiya, Argentina va boshqa rivojlangan mamlakatlarning kichik biznesni eksportga yo‘naltirish dasturlari chuqur o‘rganilgan. Tahlil natijalariga ko‘ra, muvaffaqiyatli eksport qo‘llabquvvatlash tizimi bir nechta asosiy elementlarni o‘z ichiga olishi kerak: eksport agentliklarining xalqaro tarmoqlari, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari, sertifikatlash xizmatlari va bozor tadqiqotlari. Maqolada O‘zbekiston kichik biznesi uchun xorijiy tajribalarni moslashtirishning aniq yo‘llari taqdim etilgan.
subject: Economics
  topic: section
subject: kichik biznes, eksport salohiyati, xorijiy tajriba, eksport agentliklari, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash, sertifikatlash, bozor tadqiqotlari, xalqaro savdo.
  topic: keywords
creator: Umarbek Raxmatullayev
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-22
publication date: 2025-12-22
starting page: 266
ending page: 274

DESIGN AND OPTIMIZATION OF ENERGY-EFFICIENT INVERTERS BASED ON MICROCONTROLLERS
type: item
description: This article is devoted to the design and optimization of energy-efficient inverters based on microcontrollers, which play a crucial role in modern power electronics, renewable energy systems, and industrial automation. The growing demand for efficient energy conversion, reduced power losses, and intelligent control has made microcontroller-based inverter systems an important area of research and practical application. The study aims to analyze advanced control strategies and circuit design approaches that enhance inverter performance while minimizing energy consumption and improving operational reliability. The research focuses on the development of an inverter architecture that integrates a microcontroller for real-time monitoring, control, and optimization of switching processes. Special attention is given to pulse-width modulation (PWM) techniques, adaptive control algorithms, and feedback mechanisms that enable dynamic adjustment of inverter operating parameters according to load conditions and input voltage variations. These methods contribute to improved output voltage quality, reduced harmonic distortion, and higher overall system efficiency. In addition, the article examines the selection of power electronic components, such as switching devices, gate drivers, and passive elements, from the perspective of energy efficiency and thermal performance. Optimization techniques aimed at reducing switching and conduction losses are discussed, along with strategies for thermal management and electromagnetic compatibility. The role of software optimization, including efficient firmware design and real-time control algorithms, is also highlighted as a key factor in achieving high energy efficiency.
subject: Technical Sciences
  topic: section
subject: Microcontroller
  topic: keywords
subject: energy-efficient inverter
  topic: keywords
subject: power electronics
  topic: keywords
subject: pulse-width modulation (PWM)
  topic: keywords
subject: inverter optimization
  topic: keywords
subject: control algorithms
  topic: keywords
subject: switching losses
  topic: keywords
subject: harmonic distortion
  topic: keywords
subject: renewable energy systems
  topic: keywords
subject: intelligent control systems.
  topic: keywords
creator: Lyudmila Bayjonova
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-22
publication date: 2025-12-22
starting page: 314
ending page: 321

BIZNESNI RIVOJLANTIRISHDA SAMARALI BANK VOSITACHILIGINI RIVOJLANTIRISH YO'LLARI
type: item
description: Mazkur maqolada biznes subyektlarini, xususan kichik va o‘rta biznesni rivojlantirishda bank vositachiligining ahamiyati va uning samaradorligini oshirish yo‘llari atroflicha tahlil qilingan. Hozirgi globallashuv va raqamli iqtisodiyot sharoitida banklar nafaqat moliyaviy resurslarni jalb etuvchi va taqsimlovchi institutlar, balki iqtisodiy barqarorlikni ta’minlovchi, tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy imkoniyatlarini kengaytiruvchi muhim vositachi sifatida maydonga chiqmoqda. Shu bois bank vositachiligi mexanizmlarini takomillashtirish biznes muhitini yaxshilash va iqtisodiy o‘sishni jadallashtirishning muhim omillaridan biri hisoblanadi. Maqolada bank vositachiligining nazariy asoslari, uning iqtisodiy tizimdagi o‘rni va funksiyalari ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Tijorat banklarining kreditlash, depozitlar jalb etish, hisob-kitob va to‘lov xizmatlari, investitsion vositachilik hamda konsalting faoliyati orqali biznesni qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari tahlil qilingan. Shuningdek, bank vositachiligining samaradorligiga ta’sir etuvchi asosiy omillar — moliyaviy resurslar yetarliligi, foiz siyosati, risklarni boshqarish tizimi, bank xizmatlari sifati va raqamli texnologiyalarning joriy etilishi masalalariga alohida e’tibor qaratilgan.
subject: Economics
  topic: section
subject: bank vositachiligi
  topic: keywords
subject: biznesni rivojlantirish
  topic: keywords
subject: kichik va o‘rta biznes
  topic: keywords
subject: moliyaviy qo‘llab-quvvatlash
  topic: keywords
subject: kreditlash
  topic: keywords
subject: moliyaviy inklyuziya
  topic: keywords
subject: investitsion faoliyat
  topic: keywords
subject: bank xizmatlari
  topic: keywords
subject: raqamli bank xizmatlari
  topic: keywords
subject: tadbirkorlik subyektlari.
  topic: keywords
creator: Faxriddin Umirzoqov
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-22
publication date: 2025-12-22
starting page: 298
ending page: 305

O’ZBEKISTONDA IJTIMOIY-IQTISODIY JARAYONLARNING RAQAMLASHUVINI MODELLASHTIRISH ORQALI OMILLARNI BOSHQARISHNING ISTIQBOLLARI
type: item
description: O’zbekistonda ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarning raqamlashuvini modellashtirish vositasida omillarni boshqarish istiqbollari – bu mamlakat iqtisodiyoti va jamiyatida raqamli texnologiyalar orqali qaror qabul qilish, siyosat yuritish va prognozlash mexanizmlarini takomillashtirishga xizmat qiladigan muhim yo’nalishdir. Ushbu maqolada O’zbekistonda ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni raqamlashtirish jarayonida modellashtirish vositalarining ahamiyati, imkoniyatlari va istiqbollari tahlil qilinadi.
subject: Economics
  topic: section
subject: omillar tahlili
  topic: keywords
subject: rivojlanish tendensiyalari
  topic: keywords
subject: rivojlanish qonuniyatlari
  topic: keywords
creator: Dilshodaxon Safarova
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-06-15
publication date: 2025-06-15
starting page: 625
ending page: 633

XORAZM VILOYATIDA UY-JOY KOMMUNAL XIZMAT KO‘RSATISH SOHASIDAGI INNOVATSION RIVOJLANISH HOLATINING TAHLILI
type: item
description: Maqolada Xorazim viloyati uy-joy kommunal xizmatlari ko‘rsatish sohasining innovatsion rivojlanish holatini tahlili, jarayonlarni sub’ektiv baholashga yo‘l qo‘ymaslik uchun o‘xshash va xalqaro tajribadan, shu jumladan, oldingi avlodlarning tajribasidan foydalanish o‘rinlidir bilan uy-joy kommunal xizmat ko‘rsatish muassasalarini boshqarish uchun yangi sifat darajasiga erishish uy-joy kommunal xo‘jaligini avtomatlashtirish zaruratlarini bartaraf etish xususiyatlari ko‘rib chiqildi va qiyosiy taqqoslash usuli bilan ilmiy tavsiyalar keltirildi.
subject: Economics
  topic: section
subject: uy-joy kommunal xo‘jaligi, boshqaruv, uy-joy fondi, kommunal tarmog‘i, uyjoy bozori, eng kichik kvadratlar usuli, innovatsion, iqtisodiy samaradorlik
  topic: keywords
creator: Otaxon Allanazarov
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-16
publication date: 2025-12-16
starting page: 260
ending page: 265

THE FINANCIAL STATUS OF RECREATIONAL TOURISM IN UZBEKISTAN AND ITS DEVELOPMENT CONSTRAINTS
type: item
description: This article analyses the present financial status and principal challenges of recreational tourism growth in Uzbekistan. The report examines infrastructure expansion, financial metrics, investment trends, and the sector's impact on GDP, utilising statistical data from 2017 to 2024. Particular emphasis is placed on institutional, financial, and regional inequities that impact sustainable development. The study reveals several obstacles, including inadequate diversity of funding sources, uneven regional development, and restricted private sector involvement. The essay presents policy ideas designed to enhance financial sustainability, improve public-private partnerships, and fortify the investment climate in recreational tourism.
subject: Economics
  topic: section
subject: recreational tourism, financial sustainability, investment, tourism infrastructure, public-private partnership, Uzbekistan.
  topic: keywords
creator: Gayratbek Najmitdinov
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-16
publication date: 2025-12-16
starting page: 252
ending page: 259

REKREATSION TURIZM BOZORINING RIVOJLANISH YO‘NALISHLARI VA MOLIYAVIY SALOHIYATI: O‘ZBEKISTON MISOLIDA
type: item
description: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida rekreatsion turizm bozorining rivojlanish yo‘nalishlari va moliyaviy salohiyati kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda 2017–2024- yillar davomida rekreatsion turizm infratuzilmasining tarkibiy o‘zgarishlari, muassasalar sonining dinamikasi hamda xizmatlar hajmining o‘sish tendensiyalari statistik ma’lumotlar asosida baholanadi. Shuningdek, rekreatsion turizm sohasining moliyaviy ko‘rsatkichlari, investitsiya oqimlari, YaIMdagi ulushi va eksport salohiyati tahlil qilinib, davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarining samaradorligi yoritib beriladi. Mintaqaviy taqsimot va klaster yondashuvi asosida sohaning hududiy rivojlanish xususiyatlari ochib beriladi hamda Turkiya va Gruziya tajribasi bilan xalqaro taqqoslash amalga oshiriladi. Tadqiqot natijalari O‘zbekistonda rekreatsion turizmni barqaror rivojlantirish, investitsion jozibadorligini oshirish va raqamli texnologiyalarni joriy etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish uchun nazariy va amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.
subject: Economics
  topic: section
subject: rekreatsion turizm, turizm infratuzilmasi, moliyaviy salohiyat, investitsiyalar, davlat-xususiy sheriklik, turizm klasterlari, mintaqaviy rivojlanish, raqamli texnologiyalar, O‘zbekiston iqtisodiyoti.
  topic: keywords
creator: Gayratbek Najmitdinov
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-16
publication date: 2025-12-16
starting page: 241
ending page: 251

ЦИФРОВЫЕ ЭКОСИСТЕМЫ КАК МЕХАНИЗМ ТРАНСФОРМАЦИИ ЭКОНОМИЧЕСКИХ ВЗАИМОДЕЙСТВИЙ
type: item
description: В статье рассматриваются цифровые экосистемы как ключевой механизм трансформации современных экономических взаимодействий в условиях формирования цифровой экономики. Актуальность исследования обусловлена ускоренным развитием платформенных бизнес-моделей, ростом роли данных и изменением институциональной структуры рынков, что приводит к пересмотру традиционных форм координации экономической деятельности. Цифровые экосистемы анализируются как сложные социально-экономические системы, объединяющие производителей, потребителей, государственные институты и технологических посредников в едином цифровом пространстве. В работе обосновано, что цифровые экосистемы формируют новые механизмы создания и распределения добавленной стоимости, снижают трансакционные издержки и усиливают сетевые эффекты, тем самым трансформируя характер конкуренции и сотрудничества между экономическими агентами. Особое внимание уделяется институциональным аспектам функционирования цифровых экосистем, вопросам управления данными и роли цифровых платформ в перераспределении экономической власти. Полученные выводы могут быть использованы при разработке стратегий цифровой трансформации бизнеса и формировании государственной политики в сфере цифровой экономики.
subject: Economics
  topic: section
subject: цифровая экономика; цифровые экосистемы; платформенные модели; экономические взаимодействия; сетевые эффекты; данные как экономический ресурс; институциональная трансформация; цифровые рынки.
  topic: keywords
creator: Нилуфархон Олимжонова
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 171
ending page: 178

ОЦЕНКА ДИАГНОСТИЧЕСКОГО ПОТЕНЦИАЛА ГЕМАТОЛОГИЧЕСКИХ И БИОХИМИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ ПРИ МОДЕЛИРОВАНИИ ВОСПАЛИТЕЛЬНЫХ ПРОЦЕССОВ
type: item
description: В статье рассматривается диагностическая значимость гематологических и биохимических показателей при моделировании воспалительных процессов и их использовании в клинико-диагностической практике. Актуальность исследования обусловлена необходимостью повышения точности и информативности ранней диагностики воспалительных состояний, а также совершенствования подходов к интерпретации лабораторных данных в условиях многофакторного патогенеза воспаления. Особое внимание уделяется анализу динамики клеточных и молекулярных маркеров, отражающих системный ответ организма на воспалительные стимулы. В ходе исследования оценивается вклад отдельных гематологических и биохимических параметров в формирование диагностических моделей воспалительных процессов. Показано, что комплексный анализ лабораторных показателей позволяет выявлять скрытые закономерности и повышать чувствительность диагностики по сравнению с использованием изолированных маркеров. Полученные результаты подтверждают целесообразность применения интегративных диагностических подходов при моделировании воспалительных процессов и могут быть использованы для разработки алгоритмов клинической интерпретации лабораторных данных и поддержки принятия врачебных решений.
subject: Economics
  topic: section
subject:
  topic: keywords
  value: воспалительные процессы; гематологические показатели; биохимические маркеры; лабораторная диагностика; моделирование воспаления; диагностический потенциал; системный воспалительный ответ; клинический анализ данных.
creator: Д.Э. Яхшибоева
creator: С.З. Саидалиходжаева
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 162
ending page: 170

КИЧИК БИЗНЕС СЕКТОРИ РИВОЖЛАНИШИНИНГ ИМКОНИЯТЛАРИ КЕНГАЙТИРИЛИШИГА ЯНГИ ЁНДАШУВЛАР
type: item
description: мақолада мамлакатимизда иқтисодиётнинг эркинлаштирилиши шароитларида кичик бизнес сектори ривожланишининг имкониятлари ва йўналишлари тадқиқ этилган. Бизнесни қулайлаштириш чоралари натижалари таҳлил эилган.
subject: Economics
  topic: section
subject: иқтисодиётнинг эркинлаштирилиши, кичик бизнес сектори, бизнес- муҳит, тадбиркорлик, солиқдар, тадбиркорликни ҳимоялаш.
  topic: keywords
creator: Рахима Ботирова
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 112
ending page: 117

ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНЫЙ СИНТЕЗ И ОПТИМИЗАЦИЯ РЕГУЛЯТОРОВ ДЛЯ ПРОГНОЗНОГО УПРАВЛЕНИЯ РАСХОДОМ ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СРЕД
type: item
description: В статье рассматриваются методы интеллектуального синтеза и оптимизации регуляторов для систем прогнозного управления расходом технологических жидких и газообразных сред. Показано, что использование предиктивных моделей, основанных на нейросетевых и нечетких алгоритмах, позволяет существенно повысить точность регулирования, уменьшить время переходных процессов и минимизировать суммарную стоимость ошибки управления. Выполнен сравнительный анализ работы традиционного ПИД-регулятора и нечеткого ПИД-подобного регулятора. Разработана структурная схема автоматизированной системы прогнозного управления расходом, включающая математическую модель объекта и оптимизированный нечеткий регулятор. Результаты моделирования подтверждают, что предложенный подход обеспечивает стабилизацию расхода при различных возмущающих факторах, снижает перерегулирование и адаптируется к стохастическому характеру технологических процессов.
subject: Technical Sciences
  topic: section
subject: Интеллектуальное управление, ПИД-регулятор, нечеткий регулятор, расход технологических сред, Advanced Process Control (APC).
  topic: keywords
creator: Элбек Ортиков
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 126
ending page: 135

ИНВЕСТИЦИОННЫЕ МЕХАНИЗМЫ ПОВЫШЕНИЯ ПРОИЗВОДСТВЕННО-ЭКОНОМИЧЕСКОЙ РЕЗУЛЬТАТИВНОСТИ ПРОМЫШЛЕННЫХ КОМПАНИЙ УЗБЕКИСТАНА
type: item
description: В статье рассматриваются инвестиционные механизмы повышения производственно-экономической результативности промышленных компаний Узбекистана на основе прикладного анализа деятельности АО «O‘zbekiston temir yo‘llari». Актуальность исследования обусловлена необходимостью повышения эффективности использования инвестиционных ресурсов в условиях модернизации промышленной и транспортной инфраструктуры, а также усиления роли крупных инфраструктурных компаний в обеспечении устойчивого экономического роста страны. В работе анализируются особенности формирования и реализации инвестиционной политики, влияние инвестиционных решений на производственные показатели, финансовую устойчивость и операционную эффективность предприятия. Особое внимание уделяется оценке взаимосвязи между инвестиционными вложениями, обновлением основных фондов, внедрением современных технологий и ростом производственно-экономических результатов. На основе анализа деятельности АО «O‘zbekiston temir yo‘llari» выявлены ключевые направления повышения инвестиционной эффективности, связанные с оптимизацией структуры капитальных вложений, совершенствованием механизмов управления инвестиционными проектами и повышением прозрачности инвестиционных процессов. Полученные результаты могут быть использованы при разработке инвестиционных стратегий промышленных компаний и совершенствовании государственной промышленно-инвестиционной политики Узбекистана.
subject: Economics
  topic: section
subject:
  topic: keywords
  value: инвестиционная деятельность; инвестиционные механизмы; промышленная компания; производственно-экономическая результативность; инвестиционная эффективность; инфраструктурные инвестиции; управление инвестициями; АО «O‘zbekiston temir yo‘llari»; промышленное развитие; экономика Узбекистана.
creator: Наргизабону Абирова
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 147
ending page: 154

UZLUKSIZ KASBIY RIVOJLANISH TIZIMINING TA’LIM SIFATI VA INNOVATSION SALOHIYATGA TA’SIRI
type: item
description: Mazkur maqolada uzluksiz kasbiy rivojlanish tizimining ta’lim sifati va innovatsion salohiyatni oshirishdagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda zamonaviy ta’lim tizimida pedagog va boshqaruv kadrlarining kasbiy bilim, ko‘nikma va kompetensiyalarini doimiy yangilab borish ta’lim samaradorligining asosiy omillaridan biri ekanligi asoslab beriladi. Uzluksiz kasbiy rivojlanish mexanizmlari orqali ta’lim jarayoniga innovatsion yondashuvlar, raqamli texnologiyalar va ilg‘or pedagogik metodlarni joriy etish imkoniyatlari kengayishi ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, kasbiy rivojlanishning institutsional asoslari, uning inson kapitali sifati va ta’lim muassasalarining raqobatbardoshligiga ta’siri tahlil qilinadi. Maqola natijalari ta’lim siyosatini takomillashtirish, innovatsion muhitni shakllantirish hamda ta’lim sifati barqarorligini ta’minlashda uzluksiz kasbiy rivojlanish tizimining muhim strategik ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlaydi.
subject: Pedagogical sciences
  topic: section
subject: uzluksiz kasbiy rivojlanish, ta’lim sifati, innovatsion salohiyat, inson kapitali, pedagogik kompetensiya, ta’lim tizimi, innovatsion ta’lim, kasbiy malaka, institutsional rivojlanish, raqamli ta’lim.
  topic: keywords
creator: Nodira Usmanova
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 232
ending page: 240

THE IMPACT OF INTERNATIONAL TOURISM ON TRADE AND ECONOMIC GROWTH: THE CASE OF UZBEKISTAN
type: item
description: This study empirically examines the dynamic relationships among international tourism, international trade, and economic growth in Uzbekistan over the period 1995–2023. Using annual data and applying the Johansen cointegration framework and Vector Error Correction Model (VECM), the research investigates whether international tourist arrivals exert long-run and shortrun effects on real GDP and trade volume. The analysis incorporates key macroeconomic variables, including gross capital formation, foreign direct investment, trade openness, and the real effective exchange rate. Unit root tests confirm that all variables are integrated of order one, I(1), allowing Johansen’s methodology to test for multiple cointegrating relationships. The results reveal at least one stable long-run cointegrating vector linking international tourism with both economic growth and trade. Long-run coefficients indicate that tourism significantly and positively influences GDP, with a 1% increase in tourist arrivals associated with approximately a 0.32% increase in real GDP. Tourism also exhibits a long-run positive impact on international trade, supporting the tourism–trade complementarity hypothesis. VECM short-run dynamics show that deviations from long-run equilibrium correct at a moderate speed, with the error correction term negative and statistically significant. Granger causality tests confirm bidirectional causality between tourism and GDP in the short run, while tourism unidirectionally causes trade in both the short and long run. Diagnostic testing confirms stability, normality, and absence of serial correlation. Overall, the findings suggest that international tourism acts as a strategic driver of economic development and trade expansion in Uzbekistan, supporting policies that enhance tourism infrastructure, liberalize travel regimes, and integrate tourism into the country’s export diversification strategy.
subject: Economics
  topic: section
subject: International tourism, economic growth, International trade, Vector Error Correction Model (VECM), Granger causality, Tourism–trade complementarity.
  topic: keywords
creator: Sultanbek Ablatdinov
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 97
ending page: 111

TAʼLIM EKOTIZIMINI INNOVATSION RIVOJLANTIRISHNING JAHON TAJRIBASI VA UNDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI
type: item
description: Ushbu maqolada jahon mamlakatlarining ta’lim ekotizimini innovatsion rivojlantirish borasidagi ilg‘or tajribalari o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, innovatsion yondashuvlar – jumladan, shaxsiylashtirilgan ta’lim, teskari sinf modeli, onlayn o‘qitish (MOOC), o‘yinlashtirish va sun’iy intellekt (AI) texnologiyalarining ta’lim jarayoniga tatbiqi o‘quvchilarning motivatsiyasi, faol ishtiroki hamda akademik natijalarini sezilarli darajada yaxshilaydi. Jahon tajribasi tahlili O‘zbekiston ta’lim tizimini modernizatsiya qilishda raqamli transformatsiya, texnologik integratsiya va OTM-lar faoliyatini innovatsion boshqaruvga yo‘naltirish muhimligini ko‘rsatadi.
subject: Pedagogical sciences
  topic: section
subject: ta’lim ekotizimi, innovatsion rivojlanish, raqamli transformatsiya, sun’iy intellekt, shaxsiylashtirilgan ta’lim, onlayn kurslar (MOOC), teskari sinf, o‘yinlashtirish.
  topic: keywords
creator: Umidaxon Raximova
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 186
ending page: 196

TA’LIM TIZIMIDA YASHIL TA’LIMNI TATBIQ ETISHNING ILMIYNAZARIY ASOSLARI
type: item
description: Mazkur maqolada ta’lim tizimida yashil ta’lim (green education) konsepsiyasini tatbiq etishning ilmiy-nazariy asoslari kompleks yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi ekologik ong, barqaror rivojlanish qadriyatlari va yashil kompetensiyalarni shakllantirish orqali ta’lim tizimining uzoq muddatli ijtimoiy-iqtisodiy samaradorligini oshirishdan iborat. Maqolada yashil ta’lim tushunchasining evolyutsiyasi, uning barqaror rivojlanish maqsadlari (SDGs) bilan uzviy bog‘liqligi hamda xalqaro ta’lim siyosatlaridagi o‘rni yoritilgan. Metodologik qismda yashil ta’lim samaradorligini baholash uchun “Yashil ta’lim integrallashgan indeksi” (YTII) taklif etiladi. Empirik tahlil asosida an’anaviy ta’lim yondashuvi bilan yashil ta’lim modeli solishtiriladi. Tadqiqot natijalari yashil ta’limni joriy etish ta’lim sifati, ekologik mas’uliyat va inson kapitali barqarorligini oshirishini ko‘rsatadi.
subject: Pedagogical sciences
  topic: section
subject:
  topic: keywords
  value: yashil ta’lim, ta’lim tizimi, barqaror rivojlanish, ekologik ong, SDGs, yashil kompetensiyalar, inson kapitali, innovatsion pedagogika, indeks, YTII, ta’lim sifati, ekologiya, ijtimoiy mas’uliyat, integratsiya, monitoring.
creator: Umidaxon Rahimova
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 197
ending page: 203

OILAVIY TADBIRKORLIKNING IQTISODIYOTDAGI O‘RNI VA KAMBAG‘ALLIKNI QISQARTIRISHDAGI TA’SIR MEXANIZMLARI
type: item
description: Mazkur maqola oilaviy tadbirkorlikning milliy iqtisodiyotdagi o‘rni va kambag‘allikni qisqartirishdagi ta’sir mexanizmlarini tizimli tahlil qiladi. Tadqiqotda oilaviy biznesning daromadlar diversifikatsiyasi, bandlik yaratish, mahalliy bozorlarni jonlantirish, ijtimoiy himoya funksiyalarini kuchaytirish va aholi farovonligini oshirishdagi iqtisodiy mexanizmlari ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, oilaviy tadbirkorlikning hududiy iqtisodiyotga integratsiyasi, resurslardan samarali foydalanish, ayollar va yoshlar bandligini kengaytirish orqali kambag‘allikning qayta ishlab chiqarilishini cheklovchi omil sifatidagi roli empirik va nazariy jihatdan asoslanadi. Maqolada oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirishning institutsional, moliyaviy va infratuzilmaviy drayverlari tahlil qilinib, kambag‘allikni qisqartirishga xizmat qiluvchi iqtisodiy mexanizmlarning funksional modelini yaratish bo‘yicha ilmiy xulosalar ishlab chiqiladi.
subject: Economics
  topic: section
subject: oilaviy tadbirkorlik, kambag‘allik, iqtisodiy mexanizm, bandlik, daromadlar diversifikatsiyasi, hududiy iqtisodiyot, inson kapitali, institutsional omillar, moliyaviy resurslar, barqaror rivojlanish.
  topic: keywords
creator: Nilufar Ernazarova
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 204
ending page: 212

O‘ZBEKISTON IQTISODIY O‘SISH JARAYONIDA INFRATUZILMA TIZIMINING RIVOJLANISH OMILI SIFATIDAGI ROLI VA TA’SIRI
type: item
description: Mazkur maqolada O‘zbekiston iqtisodiy o‘sish jarayonida infratuzilma tizimining rivojlanish omili sifatidagi roli va uning makroiqtisodiy hamda tarmoqlararo ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi milliy iqtisodiyotda barqaror o‘sishni ta’minlash, hududlararo iqtisodiy tafovutlarni qisqartirish va ishlab chiqarish salohiyatini oshirishda transport, energetika, kommunikatsiya va logistika infratuzilmasining strategik ahamiyati bilan izohlanadi. Maqolada infratuzilma rivojlanishining investitsiya faolligi, mehnat unumdorligi va iqtisodiy samaradorlikka ta’siri konseptual va amaliy jihatdan yoritib beriladi. Tadqiqot davomida infratuzilma loyihalarining iqtisodiy o‘sishga ko‘rsatayotgan ko‘pyo‘nalishli ta’siri, jumladan, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish, bozorlararo integratsiyani kuchaytirish va iqtisodiy subyektlarning raqobatbardoshligini oshirishdagi o‘rni asoslab beriladi. Olingan natijalar infratuzilma tizimini kompleks rivojlantirish iqtisodiy o‘sishning uzoq muddatli manbai ekanligini ko‘rsatadi hamda davlat iqtisodiy siyosatini takomillashtirishda amaliy ahamiyat kasb etadi.
subject: Economics
  topic: section
subject:
  topic: keywords
  value: iqtisodiy o‘sish; infratuzilma tizimi; transport infratuzilmasi; energetika infratuzilmasi; investitsiya faolligi; hududiy rivojlanish; iqtisodiy samaradorlik; logistika tizimi; O‘zbekiston iqtisodiyoti.
creator: Farrux Suleymanov
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 155
ending page: 161

NAMANGAN VILOYATIDA HUDUDIY BOSHQARUVNI TRANSFORMATSIYA QILISHNING TASHKILIY-IQTISODIY OMILLARI
type: item
description: Ushbu maqola Namangan viloyatida hududiy boshqaruvni transformatsiya qilishga ta’sir etuvchi tashkiliy-iqtisodiy omillarni chuqur tahlil qilishga bag‘ishlanadi. Tadqiqot hududiy boshqaruv tizimining struktura va funksional xususiyatlarini, modernizatsiya jarayonida tashkilotlararo muvofiqlashtirish, resurslarni boshqarish samaradorligi, mahalliy iqtisodiy siyosatning moslashuvchanligi hamda hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganadi. Shuningdek, maqolada institutsional potensial, boshqaruv texnologiyalari, raqamli infratuzilma, mahalliy byudjet imkoniyatlari, investitsion faollik, aholining iqtisodiy faolligi va innovatsion boshqaruv shakllarining hududiy boshqaruv sifatiga ta’siri tahlil qilinadi. Namangan viloyati misolida hududiy boshqaruvni transformatsiya qilishning asosiy drayverlari, to‘siqlari va istiqbollari aniqlanib, zamonaviy boshqaruv mexanizmlarini joriy etish orqali hududning iqtisodiy barqarorligi va raqobatbardoshligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar shakllantiriladi.
subject: Economics
  topic: section
subject:
  topic: keywords
  value: hududiy boshqaruv, transformatsiya, tashkiliy-iqtisodiy omillar, modernizatsiya, mahalliy iqtisodiyot, institutsional tizim, boshqaruv samaradorligi, raqamli boshqaruv, Namangan viloyati, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish.
creator: Bahriddin Mahmudov
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 136
ending page: 146

KAMBAG‘ALLIKNI QISQARTIRISH JARAYONIDA OILAVIY TADBIRKORLIKKA TA’SIR ETUVCHI OMILLARNING HUDUDIY TAHLILI
type: item
description: Ushbu maqolada Namangan viloyati misolida kambag‘allikni qisqartirish jarayonida oilaviy tadbirkorlikka ta’sir etuvchi asosiy iqtisodiy, ijtimoiy, institutsional va hududiy omillar tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqot hududlar kesimidagi farqlarni aniqlash orqali oilaviy tadbirkorlik rivojlanishining mintaqaviy determinantlarini, xususan infratuzilma darajasi, kredit resurslariga kirish imkoniyati, mehnat bozori sharoitlari, demografik tarkib va mahalliy boshqaruv samaradorligining rolini baholaydi. Maqolada 2015–2024 yillar dinamikasi asosida shakllangan statistika, kichik biznes faoliyati, bandlik o‘zgarishlari va oilaviy daromadlarning hududlar bo‘yicha nomutanosibligi iqtisodiy model orqali tahlil qilinib, kambag‘allikning hududiy intensivligi bilan oilaviy tadbirkorlik salohiyati o‘rtasidagi bog‘liqlik aniqlanadi. Tadqiqot natijalari hududiy siyosatni optimallashtirish, resurslarni samarali taqsimlash va oilaviy tadbirkorlikni hududiy rivojlanishning asosiy drayveriga aylantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
subject: Economics
  topic: section
subject: kambag‘allik, oilaviy tadbirkorlik, hududiy rivojlanish, mintaqaviy nomutanosiblik, infratuzilma, bandlik, kreditlash, iqtisodiy determinantlar, daromadlar dinamikasi, hududiy iqtisodiyot.
  topic: keywords
creator: Nilufar Ernazarova
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 213
ending page: 221

INSON KAPITALINI RIVOJLANTIRISHDA QAYTA TAYYORLASH VA MALAKA OSHIRISH MEXANIZMLARINING SAMARADORLIGI
type: item
description: Mazkur maqolada inson kapitalini rivojlantirish jarayonida qayta tayyorlash va malaka oshirish mexanizmlarining samaradorligi ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda zamonaviy iqtisodiyot sharoitida bilim, ko‘nikma va kompetensiyalarning tez eskirishi inson kapitalini uzluksiz yangilab borishni strategik zaruratga aylantirayotgani asoslab beriladi. Qayta tayyorlash va malaka oshirish mexanizmlari nafaqat mehnat bozori talablariga moslashuvchanlikni oshirishi, balki innovatsion salohiyat, mehnat unumdorligi va institutsional raqobatbardoshlikni mustahkamlashi bilan izohlanadi. Maqolada ushbu mexanizmlarning samaradorligini belgilovchi omillar, jumladan, kompetensiyaviy yondashuv, raqamli ta’lim texnologiyalari, motivatsion rag‘batlar va institutsional muhitning roli tahlil qilinadi. Olingan xulosalar inson kapitalini rivojlantirish siyosatini takomillashtirish va kasbiy rivojlanish tizimini samarali tashkil etish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
subject: Pedagogical sciences
  topic: section
subject:
  topic: keywords
  value: inson kapitali, qayta tayyorlash, malaka oshirish, kasbiy rivojlanish, mehnat bozori, kompetensiya, innovatsion salohiyat, uzluksiz ta’lim, mehnat unumdorligi, institutsional rivojlanish, raqamli ta’lim.
creator: Nodira Usmanova
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 222
ending page: 231

CCTV TASVIRLARIGA RAQAMLI ISHLOV BERISH VOSITALARI, ALGORITMLAR VA MODELLARINING QIYOSIY TAHLILI
type: item
description: Ushbu maqola CCTV tasvirlariga raqamli ishlov berish sohasidagi keng qamrovli tadqiqotni taqdim etadi. Unda avvalo tasvirlarni oldindan qayta ishlash (noise reduction, filtering), chegara va xususiyatlarni ajratish (edge detection, feature extraction), obyektlarni aniqlash va lokalizatsiya (classical va chuqur modellar), hamda harakatni kuzatish va fonni ajratish (motion analysis, background modelling) kabi bosqichlar bo‘yicha eng ko‘p ishlatiladigan algoritmlar va modellarning matematik asoslari hamda amaliy xususiyatlari batafsil tahlil qilingan. Har bir usulning ishlash printsipi (masalan, Gauss yadrosi bilan konvolyutsiya, Sobel va Canny uchun gradient va non-maximum suppression, YOLO va CNN uchun konvolyutsion qatlamlar va bounding box regressiyasi), afzalliklari (tezlik, aniqlik, real vaqtda ishlash qobiliyati) hamda kamchiliklari (shovqin sezgirligi, hisoblash resurslari talabi, kichik obyektlarni aniqlashdagi muammolar) qiyosiy ravishda taqdim etilgan.
subject: Technical Sciences
  topic: section
subject:
  topic: keywords
  value: CCTV, raqamli tasvirlarga ishlov berish, obyektlarni aniqlash, Gauss filtri, Sobel operatori, Canny edge detection, Haar cascade, YOLO, Optical Flow, Background Subtraction, Deep Learning, CNN, Median filter, Bilateral filter, Gabor filter.
creator: Jamshid Hamzayev
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 118
ending page: 125

DATA-DRIVEN ECONOMIC TRANSFORMATION: DIGITAL PLATFORMS, INSTITUTIONAL CHANGE, AND THE RECONFIGURATION OF VALUE CREATION
type: item
description: This article examines data-driven economic transformation as a defining feature of the contemporary digital economy, focusing on the role of digital platforms in reshaping institutional structures and value creation mechanisms. The increasing centrality of data as a strategic economic resource has altered traditional production, coordination, and exchange processes, giving rise to platform-based ecosystems characterized by network effects, algorithmic governance, and multi-sided interactions among economic actors. These developments necessitate a rethinking of established economic theories and regulatory approaches. The study conceptualizes digital platforms not merely as technological intermediaries but as institutional infrastructures that redefine market boundaries, reorganize incentives, and redistribute economic power. Particular attention is given to the ways in which data-driven architectures enable new forms of value co-creation while simultaneously introducing challenges related to data governance, market concentration, and institutional asymmetries. The findings highlight that sustainable data-driven transformation depends on coherent institutional frameworks, transparent data governance mechanisms, and balanced regulatory interventions. The results contribute to the broader discourse on digital economy transformation and provide analytical insights relevant for policymakers, platform strategists, and researchers.
subject: Economics
  topic: section
subject: data-driven economy; digital platforms; institutional change; value creation; data governance; platform ecosystems; digital transformation; network effects.
  topic: keywords
creator: R.E. Yakhshiboev
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
starting page: 179
ending page: 185