RAQAMLI TA’LIM XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH ORQALI OLIY TA’LIM MUASSASALARI DAROMADLARINI OSHIRISH IMKONIYATLARI

Nargiza Talapova

Mualliflar

Nargiza Talapova Muallif

{$ Etel}:

raqamli ta’lim, oliy ta'lim, daromad, diversifikatsiya, platforma, rentabellik, infratuzilma, kompetensiya, investitsiya, transformatsiya.

Abstrak

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida raqamli ta’lim xizmatlarini rivojlantirish asosida daromad manbalarini diversifikatsiya qilishning tashkiliy-iqtisodiy imkoniyatlari tadqiq etilgan. Tadqiqot doirasida davlat va nodavlat oliy ta’lim muassasalarining moliyaviy ko‘rsatkichlari qiyosiy tahlil qilinib, rahbarlar, moliya-iqtisod bo‘linmalari xodimlari hamda professor-o‘qituvchilar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rov natijalari umumlashtirilgan. Raqamli ta’lim platformalari, masofaviy o‘quv kurslari, elektron ta’lim resurslari, konsalting xizmatlari va qisqa muddatli sertifikat dasturlarining qo‘shimcha daromadlarni shakllantirishdagi o‘rni baholangan. Tadqiqot natijalari raqamli xizmatlardan olinadigan daromadlar hajmi bilan oliy ta’lim muassasalarining moliyaviy barqarorligi va umumiy iqtisodiy o‘sishi o‘rtasida ijobiy bog‘liqlik mavjudligini ko‘rsatgan. Shu bilan birga, raqamli infratuzilmaning yetarli darajada rivojlanmaganligi, investitsiya resurslarining cheklanganligi, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish xarajatlarining yuqoriligi hamda xodimlarning raqamli kompetensiyalari yetishmasligi asosiy to‘siqlar sifatida aniqlangan. Maqolada oliy ta’lim muassasalarining raqamli xizmatlar portfelini shakllantirish, mazkur xizmatlarni tijoratlashtirish, davlat-xususiy sheriklik mexanizmlaridan foydalanish va boshqaruv samaradorligini oshirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Bibliografik havolalar

1. Alyoussef I. E-learning system use during emergency: An empirical study during the COVID-19 pandemic // Frontiers in Education. - 2021. - Т. 6. - 677753. - DOI: https://doi.org/10.3389/feduc.2021.677753.

2. Bates A. W., Sangrà A. Managing Technology in Higher Education: Strategies for Transforming Teaching and Learning. - San Francisco: Jossey-Bass, 2011.

3. Benavides L. M. C., Tamayo Arias J. A., Arango Serna M. D., Branch Bedoya J. W., Burgos D. Digital transformation in higher education institutions: A systematic literature review // Sensors. - 2020. - Т. 20. - № 11. - 3291. - DOI: https://doi.org/10.3390/s20113291.

4. [4] Bettinger E. P., Fox L., Loeb S., Taylor E. S. Virtual classrooms: How online college courses affect student success // American Economic Review. - 2017. - Т. 107. - № 9. - B. 2855-2875. - DOI: https://doi.org/10.1257/aer.20151193.

5. Christensen C. M., Horn M. B., Johnson C. W. Disrupting Class: How Disruptive Innovation Will Change the Way the World Learns. - New York: McGraw-Hill, 2008.

6. Davis F. D. Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology // MIS Quarterly. - 1989. - Т. 13. - № 3. - B. 319-340. - DOI: https://doi.org/10.2307/249008.

7. Deming D. J., Goldin C., Katz L. F., Yuchtman N. Can online learning bend the higher education cost curve? // American Economic Review. - 2015. - Т. 105. - № 5. - B. 496-501. - DOI: https://doi.org/10.1257/aer.p20151024.

8. Díaz-García V., Montero-Navarro A., Rodríguez-Sánchez J. L., Gallego-Losada R. Digitalization and digital transformation in higher education: A bibliometric analysis // Frontiers in Psychology. - 2022. - Т. 13. - 1081595. - DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1081595.

9. Goodman J., Melkers J., Pallais A. Can online delivery increase access to education? // Journal of Labor Economics. - 2019. - Т. 37. - № 1. - B. 1-34. - DOI: https://doi.org/10.1086/698895.

10. Martin F., Sun T., Westine C. D. A systematic review of research on online teaching and learning from 2009 to 2018 // Computers & Education. - 2020. - Т. 159. - 104009. - DOI: https://doi.org/10.1016/j.compedu.2020.104009.

11. Talapova N. Innovasion Iqtisodiyot Sharoitida Oliy Ta’Lim Tizimini Rivojlantirishning Ijtimoiy-Iqtisodiy Omillari //GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT. - 2026. - Т. 4. - №. 3.

12. OECD. OECD Digital Education Outlook 2021: Pushing the Frontiers with Artificial Intelligence, Blockchain and Robots. - Paris: OECD Publishing, 2021. - 252 b. - DOI: https://doi.org/10.1787/589b283f-en.

13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5847-son Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. - 2019. - URL: https://lex.uz/docs/4545884.

14. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi “Raqamli O‘zbekiston - 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6079-son Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. - 2020. - URL: https://lex.uz/docs/5030957.

15. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2023: Technology in Education: A Tool on Whose Terms? - Paris: UNESCO, 2023. - URL:

https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000385723.

16. Zawacki-Richter O., Marín V. I., Bond M., Gouverneur F. Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education: Where are the educators? // International Journal of Educational Technology in Higher Education. - 2019. - Т. 16. - 39. - DOI: https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0.