SOLIQ TIZIMI ORQALI KORXONALAR FAOLIYATINI RAG‘BATLANTIRISH
Ключевые слова:
soliq tizimi, korxona, rag‘batlantirish, soliq imtiyozi, soliq ma’murchiligi, kichik biznes, investitsiya, foyda, formalizatsiya, O‘zbekiston.Аннотация
Maqolada soliq tizimining korxonalar faoliyatini rag‘batlantirishdagi iqtisodiy mexanizmlari O‘zbekiston misolida tahlil qilinadi. Tadqiqot soliq stavkalari, maxsus soliq rejimlari, soliq imtiyozlari, ma’murchilikning raqamlashtirilishi va investitsion rag‘batlarning korxona likvidligi, reinvestitsiya, formalizatsiya, bandlik va o‘sishga ta’sirini tizimli yondashuv asosida baholaydi. Empirik bazani O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasining 2021–2025- yillardagi kichik biznes subyektlari soni, YaIMdagi ulushi va 2021–2024-yillardagi foyda ko‘rsatkichlari, shuningdek amaldagi Soliq kodeksi va 2026-yilda kichik biznes uchun joriy etilgan qo‘shimcha rag‘batlantiruvchi mexanizmlar tashkil etadi. Natijalar ro‘yxatdan o‘tgan kichik biznes subyektlari soni 2021-yildagi 436 981 tadan 2025-yilda 651 807 taga oshganini, kichik biznesning YaIMdagi ulushi esa 56,3 foizdan 52,2 foizga pasayganini ko‘rsatadi. Bu holat son jihatdan kengayishning o‘zi yetarli emasligini, soliq siyosati unumdorlik, kapital jamg‘arilishi va korxonalarning yiriklashishini rag‘batlantirishi kerakligini bildiradi. Muallif tomonidan soliq rag‘batlarini natijaga bog‘lash, imtiyozlarning samaradorligini davriy baholash, raqamli ma’murchilik xarajatlarini kamaytirish va kichik biznes uchun soddalashtirilgan rejimlarni bosqichli o‘sish modeli bilan uyg‘unlashtirish taklif etiladi.
Скачивания
Библиографические ссылки
1. Alm, J. (2019). What motivates tax compliance? Journal of Economic Surveys, 33(2), 353–388.
2. Bird, R. M., & Zolt, E. M. (2008). Technology and taxation in developing countries: From hand to mouse. National Tax Journal, 61(4), 791–821.
3. International Monetary Fund. (2022). Revenue mobilization in developing countries: Tax policy and administration perspectives. IMF.
4. OECD. (2021). Tax administration 2021: Comparative information on OECD and other advanced and emerging economies. OECD Publishing.
5. O‘zbekiston Respublikasi. (2019). O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2026, May 26). Kichik biznes subyektlarining o‘sishi uchun yanada qulay iqtisodiy va ma’muriy shart-sharoitlar yaratish to‘g‘risida (PF-100-son Farmon). LexUZ.
7. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2026). Number of registered small businesses (annual, excluding dehkan farms and farms). SIAT statistical information system.
8. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2026). Share of small business and private entrepreneurship in GDP. SIAT statistical information system.
9. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2025). Profit (loss) of small enterprises and microfirms before income tax. SIAT statistical information system.
10. World Bank. (2020). Doing Business 2020: Comparing business regulation in 190 economies. World Bank.
11. James, S. (2013). Tax and non-tax incentives and investments: Evidence and policy implications. World Bank Group.
12. Klemm, A. (2010). Causes, benefits, and risks of business tax incentives. International Tax and Public Finance, 17, 315–336.
13. Devereux, M. P., & Griffith, R. (2003). Evaluating tax policy for location decisions. International Tax and Public Finance, 10, 107–126.
14. Shome, P. (2018). Taxation history, theory, law and administration. Springer.
15. Musgrave, R. A., & Musgrave, P. B. (1989). Public finance in theory and practice (5th ed.). McGraw-Hill.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
License Terms of our Journal


