MEVA-SABZAVOTLARNI QAYTA ISHLOVCHI KORXONALARDA BOSHQARUV SAMARADORLIGINI BAHOLASH MEZONLARI VA ULARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI

Dilnoza Xudoyberganova

Mualliflar

Dilnoza Xudoyberganova Muallif

{$ Etel}:

oziq-ovqat xavfsizligi, meva-sabzavotchilik, qayta ishlovchi korxonalar, innovatsion yondashuv, raqamli texnologiyalar, qo‘shilgan qiymat zanjiri, klaster tizimi, boshqaruv samaradorligi, resurslarni boshqarish, moliyaviy ko‘rsatkichlar

Abstrak

Mazkur maqolada iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida meva-sabzavotchilik korxonalarini boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirish masalalari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tadqiq etilgan. Tadqiqotda qishloq xo‘jaligi tarmog‘ining mamlakat iqtisodiyotidagi o‘rni, meva-sabzavotchilik sohasining rivojlanish tendensiyalari hamda uning eksport salohiyati tahlil qilingan. Shuningdek, dehqon xo‘jaliklari, agrosanoat klasterlari va qayta ishlovchi korxonalar o‘rtasidagi integratsiya jarayonlari o‘rganilib, resurslardan samarali foydalanish hamda oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan yondashuvlar asoslab berilgan. Raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali boshqaruv samaradorligini oshirish, klaster tizimini rivojlantirish va eksport imkoniyatlarini kengaytirish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan hamda global oziq-ovqat xavfsizligi muammolari sharoitida qishloq xo‘jaligi tarmog‘ini, xususan, mevasabzavotlarni qayta ishlovchi korxonalarni innovatsion yondashuvlar va zamonaviy texnologiyalar asosida rivojlantirish zarurati asoslab berilgan. Mahalliy va xorijiy olimlarning sohaga oid ilmiy qarashlari, “O‘zbekiston – 2030” strategiyasida belgilangan maqsadlar hamda mevasabzavotchilikda qo‘shilgan qiymat zanjirini yaratish masalalari, sohani raqamlashtirish, innovatsion yondashuvlarni joriy etish va korxonalarning boshqaruv samaradorligini baholash mezonlari tahlil qilingan. Shuningdek, qayta ishlash korxonalarining xomashyo tizimi bilan uzviy bog‘liqligi hamda korxona faoliyatini boshqarish samaradorligini baholash mezonlari (moliyaviy, ishlab chiqarish, logistika va kadrlar) ko‘rib chiqilgan.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Bibliografik havolalar

1. Михайленко О.Г. Международная торговля сельскохозяйственными товарами в достижении Целей устойчивого развития: автореф. дис. … канд. экон. наук: 08.00.02. Днепр, 2018. 26 с.;

2. О.Н.Онежкина. // Функционирование и развитие рынка овощной продукции. Диссертация на соискание ученой степени кандидата экономических наук, Ставрополь, 2020г.; Бутакова М.М. Экономическое прогнозирование: методы и приемы практических расчетов. М.: КНОРУС, 2018. – 168 с.

3. Хицков И.Ф и др. Методические подходы к разработке прогнозных моделей развития сельскохозяйственного производства ЦЧР РФ / //– Воронеж: ГНУ НИИЭОАПК ЦЧР РФ, 2014. – 64 с.

4. Войтюк В.А. “Организационно-экономический механизм развития экспортной деятельности аграрных предприятий: дисс. … авт. к.э.н. - Орел, 2022.

5. Гаврилов А.И. Регионалная экономика и управление: учеб. пособие. М.: Юнити-Дана, 2010. - С. 288.; Клепикова Н.И. Оценка эффективности создания отраслевого кластера // Фундаментальные исследования. – 2013. – № 4-4. – С. 934-939.

6. O.A.Бурянoнa. Прoгнoзирoвaние рaзвития сельскoгo хoзяйствa рaйoнa нa среднесрoчную перспективу”: дисс. ... aвт. к.э.н. – Вoрoнеж, 2007.

7. Бутaкoвa М.М. Экoнoмическoе прoгнoзирoвaние: метoды и приемы прaктических рaсчетoв. М.: КНOРУС, 2018. – 168 с.

8. И.Ф.Хицкoв и др. Метoдические пoдхoды к рaзрaбoтке прoгнoзных мoделей рaзвития сельскoхoзяйственнoгo прoизвoдствa ЦЧР РФ / //– Вoрoнеж: ГНУ НИИЭOAПК ЦЧР РФ, 2014. – 64 с.

9. Pray, C.E. (2001). Public-private sector linkages in research and development: Biotechnology and the seed industry in Brazil, China and India. American Journal of Agricultural Economics.

10. Гaврилoв A.И. Региoнaлнaя экoнoмикa и упрaвление: учеб. пoсoбие. М.: Юнити-Дaнa, 2010. - С.288.

11. Xudoyberganova D.A. Meva-sabzavotchilik klasterlari korxonalarini boshqaruv samaradorligini baholash. // Xorazm Ma'mun akademiyasi axborotnomasi. 2024-yil 9-son. 102 b.

12. Xudoyberganova D.A. Mamlakatimizda Meva-sabzavotlarni qayta ishlovchi korxonalarnirivojlantirishning o‘ziga xos xususiyatlari. // Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot. -2024.-№-6. 654-657 b.

13. Xudoyberganova D.A. O‘zbekistonda Meva-sabzavotlarni qayta ishlovchi korxonalarningzarurati va rivojlanish holati. // “Yangi O‘zbekiston iqtisodiyoti” jurnali. -2024. - №- 7. – 176-181 b.