HUDUDIY SANOAT TARMOQLARINI SANOAT KLASTERLARI SHAKLIDA RIVOJLANTIRISH STRATEGIYASI

Авторы

  • Abdullajon Mirzayev Автор

Ключевые слова:

hududiy sanoat tarmoqlari, sanoat klasterlari, klaster yondashuvi, sanoat salohiyati, sanoat kooperatsiyasi, klaster siyosati, innovatsion klaster, hududiy rivojlanish.

Аннотация

Maqolada hududiy sanoat tarmoqlarini sanoat klasterlari shaklida rivojlantirishning nazariy, tashkiliy va iqtisodiy asoslari tadqiq etilgan. Tadqiqotda sanoat klasterlarining tarkibiy tuzilishi, ichki va tashqi muhiti, ishtirokchilari o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar hamda ularning hududiy sanoat salohiyatidan foydalanishdagi roli tizimli yondashuv asosida tahlil qilingan. Sanoat klasterlarini shakllantirish va rivojlantirishga ta’sir etuvchi asosiy omillar, jumladan, mahalliy resurslar, malakali mehnat, ilmiy-ta’lim salohiyati, ishlab chiqarish kooperatsiyasi, moliyaviy infratuzilma va davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash imkoniyatlari aniqlangan. Shu bilan birga, klasterlarni rivojlantirishga to‘sqinlik qiluvchi institutsional, moliyaviy, tashkiliy va innovatsion omillar tizimlashtirilgan. Tadqiqot davomida hududiy sanoat klasterlarining rivojlanish darajasini miqdoriy va sifat ko‘rsatkichlarini uyg‘unlashtirgan holda baholash imkonini beruvchi kompleks yondashuv asoslangan. Mazkur yondashuv hududning sanoat ixtisoslashuvi, bandlikdagi tarkibiy o‘zgarishlar, sanoat konsentratsiyasi va sifat ko‘rsatkichlarini hisobga olishga imkon beradi. Shuningdek, hududning mavjud va maqsadli sanoat profilini shakllantirish, ustuvor tarmoqlarni aniqlash hamda klaster siyosatini samarali tashkil etish mexanizmlari taklif etilgan. Tadqiqot natijalari hududiy sanoat siyosatini takomillashtirish, korxonalar o‘rtasidagi kooperatsion aloqalarni mustahkamlash, ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan hamkorlikni rivojlantirish, innovatsion faollikni oshirish va investitsiyalarni jalb etish uchun metodik asos yaratadi. Taklif etilgan yondashuvdan hududlarning sanoat salohiyatini baholash, klasterlarni rivojlantirish ustuvorliklarini belgilash va uzoq muddatli sanoat strategiyasini ishlab chiqishda foydalanish mumkin. Bunda davlat boshqaruvi organlari, mahalliy hokimiyat, biznes federatsiyalari, moliya institutlari, ilmiy-tadqiqot va ta’lim tashkilotlari hamda sanoat korxonalarining manfaatlarini muvofiqlashtirish klaster samaradorligining muhim sharti sifatida qaraladi. Tadqiqotda klaster rivojlanishining ko‘p darajali xususiyati ham e’tiborga olinib, milliy, hududiy, mintaqalararo va xalqaro darajadagi hamkorlikni kuchaytirish zarurligi asoslangan. Ushbu natijalar hududiy sanoatni diversifikatsiya qilish va raqobatbardoshligini oshirishga xizmat qiladi. Natijada klasterlash hududlarning barqaror iqtisodiy rivojlanishiga xizmat qiladi.

Скачивания

Данные по скачиваниям пока не доступны.

Библиографические ссылки

1. Бест М. Новое конкуренция. Институты промышленного развития. М.гТЕИС, 2004 г. – 356с.

2. Егорова А. О., Кузнецова С. Н. Промышленные парки как платформа для развития человеческого и финансового капитала // Научное обозрение. 2016. № 18. С. 138-141

3. Власкин Г.А. Ленчук Е.Б. Промышленное политика в условиях перехода к инновационной экономике: опыт стран Центральной и Восточной Европы и СНГ. М.:Наука 2006. – 246с.

4. Кузнецов В. П., Кузнецова С. Н., Лапаев Д. Н. Теоретические аспекты развития организационно-экономического механизма формирования промышленных парков. Казань, изд-во Познание Института экономики, управления и права. 2014. 148 с.

5. Кузнецова С. Н., Кузнецов В. П. Методика оценки интегральной эффективности инвестиционных проектов в рамках промышленных парков: монография / Мининский университет. Нижний Новгород. 2015. 200 с.

6. G‘ulomov S.S. Tadbirkorlik va kichik biznes.-T.: Sharq, 2002.-183b.

7. Колосова Т.В. Обеспечение устойчивого развития предприятия на основе повышения его инновационного потенциала: автореф. дис. …д-ра экон. наук: 08.00.05. – Нижний Новгород, 2011. – 44 с.;

8. Коряков А.Г. Методологические вопросы устойчивого развития предприятий // Вопросы экономики и права. – 2012. - №4. С.110-114.

9. Худякова Т.А. Анализ современных научных подходов к построению интегрального показателя устойчивости предприятия // Вестник НГИЭИ, №12(67), 2016. – С.122-130.

10. Сисина Н.Н. О методических аспектах экономического анализа природоохранной деятельности в условиях перехода предприятий к устойчивому развитию // Вестник Саратовского государственного социально-экономического университета. – 2012. -№2. – С.77-80.

11. Урсул А.Д., Урсул Т.А. Устойчивое развитие и безопасность: Учебное пособие // Под общ. ред. А.Д. Урсула, Т.А. Урсула. – М.,2013.

12. Кучерова Е.Н. Современный подход к устойчивому развитию предприятий. [Электронный ресурс]. – URL: http://www.pandia.ru/text/77/288.3468.php.

13. Карпова О.К. Планирование устойчивого развития промышленного предприятия на основе процессного подхода: инструментально-методическое обеспечение: автореф. дис. …канд. экон. наук: 08.00.05. –Ростов н/Д, 2010. – 28 с.

14. Мельник Т.Е. Управление устойчивым развитием промышленных предприятий на основе использования эффективного комплексного показателя его оценки: автореф. дис… канд. экон. наук: 08.00.05. – Орел, 2009. – 24 с.

15. Хомяченкова Н.А. Механизм интегральной оценки устойчивости развития промышленных предприятий: автореф. дис… канд. экон. наук. – М., 2011. – С.24.

16. Портер М. Конкуренция / пер. с англ. О.Л. Пелявского [и др.]. М., 2005. С. 258.

17. Enright M.J. Why Clusters are the Way to Win the Game? // Word Link. 1992. July/August. No 5. Р. 24-25.

Опубликован

2026-09-18

Выпуск

Раздел

Экономика

Как цитировать

HUDUDIY SANOAT TARMOQLARINI SANOAT KLASTERLARI SHAKLIDA RIVOJLANTIRISH STRATEGIYASI. (2026). Инновации в науке и технологиях, 3(9), 136-148. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1721

Похожие статьи

1-10 из 391

Вы также можете начать расширеннвй поиск похожих статей для этой статьи.