RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA RAQAMLI PLATFORMALAR ASOSIDA MARKAZIY OSIYO DAVLATLARINING IQTISODIY SALOHIYATINI KOMPOZIT INDEKS METODOLOGIYASI ASOSIDA BAHOLASH
Ключевые слова:
Raqamli iqtisodiyot, raqamli platformalar, Markaziy Osiyo, kompozit indeks, Analitik ierarxiya jarayoni (AHP), klaster tahlil, min-maks normallashtirish, elektron hukumat, raqamli tadbirkorlik.Аннотация
Ushbu maqola Markaziy Osiyo davlatlarining iqtisodiy salohiyatini raqamli texnologiyalar va raqamli platformalar asosida kompozit indeks metodologiyasi yordamida kompleks baholashga bag‘ishlangan. Zamonaviy global raqamli transformatsiya sharoitida raqamlashtirish iqtisodiy o‘sish, raqobatbardoshlik va barqaror rivojlanishning muhim omiliga aylanib bormoqda. Tadqiqotning asosiy maqsadi Markaziy Osiyo mamlakatlari, xususan, O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston iqtisodiy rivojlanishida raqamli texnologiyalar hamda platformaviy iqtisodiyotning tutgan o‘rnini tahlil qilishdan iborat. Tadqiqotda tizimli va taqqoshlama yondashuv asosida nazariy hamda empirik tahlillar uyg‘unlashtirilgan. Muallif tomonidan iqtisodiy salohiyatni baholash uchun kompozit indeks ishlab chiqilgan bo‘lib, u raqamli infratuzilma, internetdan foydalanish darajasi, elektron hukumat rivoji, innovatsion salohiyat, inson kapitali hamda biznes va davlat boshqaruvida raqamli platformalarning qo‘llanilishi kabi ko‘rsatkichlarni o‘z ichiga oladi. Har bir indikator normalizatsiya qilinib, ularning ahamiyat darajasiga qarab vazn berilgan. Bu esa mamlakatlar o‘rtasida ob’ektiv taqqoslash imkonini yaratadi.
Скачивания
Библиографические ссылки
1. Saaty, T. L. (1980). The analytic hierarchy process: Planning, priority setting, resource allocation. New York, NY: McGraw-Hill.
2. United Nations. (2024). E-government survey 2024. New York, NY: United Nations Department of Economic and Social Affairs.
3. International Telecommunication Union (ITU). (2024). Measuring digital development: Facts and figures 2024. Geneva, Switzerland: ITU.
4. DataReportal. (2025–2026). Digital 2026: Kazakhstan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan (Global digital insights reports). Kepios/DataReportal.
5. Internet Society Pulse. (2025–2026). Country reports for Kazakhstan and Turkmenistan: Internet resilience index. Internet Society.
6. RISE Research. (2026). Startups and venture capital in Central Asia 2026. Almaty/Tashkent: RISE Research (with KPMG, EA Group, MA7 Ventures, BGlobal Ventures, Dealroom.co).
7. World Bank. (2025). Uzbekistan’s digital economy: The state of digital entrepreneurship and artificial intelligence. Washington, DC: World Bank.
8. OECD. (2019). Measuring the digital transformation: A roadmap for the future. Paris, France: OECD Publishing.
9. President of the Republic of Uzbekistan. (2020). Decree No. PF-6079 “On approval of the Digital Uzbekistan – 2030 strategy”. Tashkent, Uzbekistan.
10. World Bank. (2025). Country analytics. Retrieved from https://data360.worldbank.org/en/analytics/country-analytics
11. Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2021). Basic econometrics (6th ed.). New York, NY: McGraw-Hill Education.
12. Wooldridge, J. M. (2016). Introductory econometrics: A modern approach (6th ed.). Mason, OH: Cengage Learning.
13. Castells, M. (2010). The rise of the network society (2nd ed.). Oxford, UK: Blackwell.
14. Schwab, K. (2016). The fourth industrial revolution. Geneva, Switzerland: World Economic Forum.
15. Tapscott, D. (2015). The digital economy: Promise and peril in the age of networked intelligence. New York, NY: McGraw-Hill.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
License Terms of our Journal
