QURILISHDA KICHIK BIZNESNI SAMARALI BOSHQARISH YO‘NALISHLARI
Keywords:
qurilish, kichik biznes, boshqaruv samaradorligi, loyiha boshqaruvi, pul oqimi, subpudrat, BIM, ERP, xarajatlar nazorati, raqobatbardoshlik.Abstract
Maqolada O‘zbekiston qurilish tarmog‘ida kichik biznes subyektlarini samarali boshqarishning tashkiliy-iqtisodiy yo‘nalishlari o‘rganilgan. Tadqiqotning empirik bazasini O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasining 2021–2025-yillardagi qurilish ishlari, kichik biznesning tarmoqdagi ulushi va faol qurilish tadbirkorlik subyektlari bo‘yicha rasmiy ma’lumotlari tashkil etadi. Deskriptiv statistika, dinamik qatorlar tahlili, tarkibiy tahlil va tizimli yondashuv asosida kichik biznes tomonidan bajarilgan qurilish ishlari hajmi 2021-yildagi 77,9 trln so‘mdan 2025-yilda 230,9 trln so‘mga yetgani, o‘rtacha yillik nominal o‘sish 31,2 foizni tashkil etgani aniqlangan. Shu bilan birga, kichik biznesning jami qurilish ishlari hajmidagi ulushi 2023-yildagi 78,5 foizdan 2025-yilda 73,6 foizgacha pasaygan. Natijalar qurilishdagi kichik biznesni boshqarishda hajm o‘sishining o‘zi yetarli emasligini, loyiha portfeli, likvidlik, tannarx, muddat, subpudrat, raqamli boshqaruv, mehnat xavfsizligi va sifat ko‘rsatkichlarini integratsiyalash zarurligini ko‘rsatadi. Muallif tomonidan kichik qurilish korxonasi uchun boshqaruvning integratsiyalashgan modeli va KPI tizimi taklif etilgan.
Downloads
References
1. Axmedova, N. Sh. (2024). Qurilish sohasida kichik va yirik biznes subyektlari integratsiyasi samaradorligini oshirish. Ilm nuri print.
2. Hassanova, R. (2025). Kichik biznes va tadbirkorlik subyektlarida boshqaruv tizimini takomillashtirish yo‘nalishlari. Green Economy and Development. https://doi.org/10.5281/zenodo.17630403
3. Igitov, J. (2026). Qurilish sanoatida kichik biznes subyektlarining iqtisodiy mohiyati va ularni kapital bozori instrumentlari orqali moliyalashtirish imkoniyatlari. Muhandislik va iqtisodiyot. https://doi.org/10.5281/zenodo.18892492
4. Jo‘raboev, H. (2024). Kichik qurilish korxonalari uchun resurslarni samarali boshqarish va barqaror rivojlanish strategiyalari. Samarali ta’lim va barqaror innovatsiyalar jurnali.
5. Koskela, L. (1992). Application of the new production philosophy to construction. Stanford University, CIFE Technical Report No. 72.
6. National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. (2026). Construction work volume of small businesses, 2010–2025. SIAT Statistical Information System.
7. National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. (2026). Share of small businesses in the total volume of construction work, 2010–2025. SIAT Statistical Information System.
8. National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. (2026). Number of active business entities operating in construction, 2017–2026. SIAT Statistical Information System.
9. National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. (2026). Socioeconomic situation of the Republic of Uzbekistan, January–December 2025: Investment and construction.
10. Project Management Institute. (2021). A guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK Guide) (7th ed.). Project Management Institute.
11. Shirinova, Sh. A., & Xo‘jayeva, A. B. (2024). Kichik biznes korxonalari faoliyatida boshqaruv samaradorligiga erishishning yo‘llari. Tadqiqotlar.uz.
12. Sobirov, A. (2025). Kichik biznes va tadbirkorlik: nazariy asoslar va rivojlanish yo‘nalishlari. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 3(10), 204–208. https://doi.org/10.60078/2992-877X-2025-vol3-iss10-pp204-208
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
License Terms of our Journal
