SHOLICHILIK TARMOG‘INI RIVOJLANTIRISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARINING O‘RNI
Keywords:
sholichilik, innovatsion texnologiyalar, agrotexnologiyalar, raqamli qishloq xo‘jaligi, suvni tejash, GPS, GIS, dron, masofadan zondlash, resurs samaradorligi, hosildorlik, iqtisodiy samaradorlik, oziq-ovqat xavfsizligi.Abstract
Mazkur maqolada sholichilik tarmog‘ini rivojlantirishda innovatsion texnologiyalardan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Sholichilikning oziqovqat xavfsizligini ta’minlash, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishining barqarorligini mustahkamlash va aholini sifatli oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta’minlashdagi ahamiyati asoslangan. Tadqiqotda zamonaviy agrotexnologiyalarni sholichilik ishlab chiqarishiga joriy etishning iqtisodiy va texnologik imkoniyatlari, xususan, suvni tejovchi sug‘orish usullari, yuqori hosildor va iqlim sharoitlariga mos navlardan foydalanish, raqamli monitoring, GPS va GIS texnologiyalari, dronlar, masofadan zondlash vositalari hamda avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlarining o‘rni tahlil qilingan. Tadqiqot metodologiyasini tizimli tahlil, qiyosiy tahlil, ilmiy abstraksiyalash, analiz va sintez, induksiya va deduksiya, umumlashtirish hamda mantiqiy xulosa chiqarish usullari tashkil etadi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, innovatsion texnologiyalarni kompleks joriy etish sholi yetishtirishda suv va moddiy resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish, mehnat unumdorligini yuksaltirish, ishlab chiqarish xarajatlarini maqbullashtirish, hosildorlik va mahsulot sifatini yaxshilash imkonini beradi. Ayniqsa, suv taqchilligi va iqlim o‘zgarishi sharoitida resurs tejovchi texnologiyalarni qo‘llash sholichilikning barqaror rivojlanishini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqarishga joriy etishda ilmiytadqiqot muassasalari, oliy ta’lim tashkilotlari va ishlab chiqaruvchilar o‘rtasidagi hamkorlikni kuchaytirish, raqamli agrotexnologiyalarni kengaytirish, innovatsion ishlanmalarni tijoratlashtirish va davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
Downloads
References
1. Abdug‘aniyev A. Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti. – Toshkent: “Iqtisod-moliya”, 2020. – 245–252-b.
2. Salimov B., Yusupov S. Qishloq xo‘jaligida innovatsion rivojlanish. – Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2021. – 118–126-b.
3. Xudoyqulov J. Sholichilik tarmog‘ida innovatsion texnologiyalarni joriy etishning ustuvor yo‘nalishlari // Agro ilm. – 2022. – №3(89). – B. 42–46.
4. Mirzayev B. Suv resurslaridan samarali foydalanish asosida sholichilikni rivojlantirish masalalari // O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi. – 2021. – №7. – B. 24–28.
5. Qodirov Sh.Q. Sholichilik tarmog‘ini rivojlantirishda innovatsion texnologiyalarning asosiy yo‘nalishlari. Muallif ishlanmasi. – 2026.
6. Karimov O. Sholichilik tarmog‘ida zamonaviy agrotexnologiyalarni qo‘llashning iqtisodiy samaradorligi // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2023. – №4. – B. 83–91.
7. Dawe D. Increasing water productivity in rice-based systems in Asia: Past trends, current problems, and future prospects // Plant Production Science. – 2005. – Vol. 8, No. 3. – P. 221–230. – DOI: 10.1626/pps.8.221.
8. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Rice farming: saving water through Alternate Wetting Drying (AWD) method. – Rome: FAO, 2020.
9. FAO. Climate-Smart Agriculture Sourcebook. – Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
10. International Rice Research Institute (IRRI). Water Management. Rice Knowledge Bank. – Los Baños: IRRI.
11. International Rice Research Institute (IRRI). Drones for Precision Agriculture: A Practical Manual. – Manila: IRRI, 2025.
12. World Bank. Uzbekistan Country Climate and Development Report. – Washington, DC: World Bank.
13. World Bank. Uzbekistan to Modernize Its Irrigation Infrastructure with World Bank Support. – Washington, DC: World Bank, 2025.
14. World Bank. Climate-Smart Agriculture. – Washington, DC: World Bank. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. O‘zbekiston Respublikasi qishloq xo‘jaligini rivojlantirishning 2020–2030-yillarga mo‘ljallangan strategiyasida belgilangan vazifalar ijrosini samarali tashkil etishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida. PQ-273-son, 07.06.2022.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
License Terms of our Journal
