QURILISH MATERIALLARI SANOATI KORXONALARIDA INNOVATSION SALOHIYATNI BOSHQARISHNING STRATEGIK-RESURS MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
innovatsion salohiyat, strategik-resurs mexanizmi, qurilish materiallari sanoati, boshqaruv takomillashtirish, raqamlashtirish, energiya tejamkorlik, sinergetik samaradorlik, R&D investitsiyalari, inson kapitali, O‘zbekiston.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston qurilish materiallari sanoati korxonalarida innovatsion salohiyatni boshqarishning strategik-resurs mexanizmini takomillashtirish masalalari chuqur tadqiq etilgan. Tadqiqotning dolzarbligi mamlakatda qurilish materiallari ishlab chiqarish hajmining jadal o‘sishi (2024–2025-yillarda 17 foizdan ortiq), eksport salohiyatini 1,5 milliard AQSH dollariga yetkazish maqsadi hamda energiya tejamkor va ekologik toza materiallarga o‘tish talablari bilan asoslangan. Maqolada innovatsion salohiyat, strategik boshqaruv va resurs ta’minoti o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik nazariy jihatdan ochib berilgan. Tadqiqotda tizimli yondashuv, qiyosiy tahlil, korrelyatsion-regressiya tahlili, ekspert baholash va SWOT tahlili usullaridan foydalanilgan. 2020–2025-yillar davomida 28 ta yirik va o‘rta korxonaning innovatsion faolligi, R&D xarajatlari ulushi, raqamli texnologiyalarni joriy etish darajasi, inson kapitali ko‘rsatkichlari va strategik rejalashtirish holati o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, strategik-resurs mexanizmini takomillashtirish orqali innovatsion salohiyat indeksini 18–25 foizga, ishlab chiqarish samaradorligini 12–15 foizga, energiya samaradorligini 18 foizga oshirish mumkin. Taklif etilgan integratsiyalashgan model korxonalarning innovatsion rivojlanish strategiyasini ishlab chiqishda ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari davlat organlari, tarmoq korxonalari rahbarlari, investorlar va ilmiy jamoatchilik uchun amaliy ahamiyatga ega.
Downloads
References
1. Boboyev A.A. Qurilish materiallari ishlab chiqarish sanoati korxonalari innovatsion salohiyatini ko‘p omilli bog‘lanishlar asosida modellashtirish orqali sinergetik samaradorlikni oshirish yo‘llari // Raqamli iqtisodiyot. – 2025.
2. Chesbrough H. Open Innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology. – Boston: Harvard Business School Press, 2003. – 227 p.
3. Drucker P.F. Innovation and Entrepreneurship: Practice and Principles. – New York: Harper & Row, 1985. – 277 p.
4. Fayzullayev J.M. Theoretical and Methodological Foundations of Forming an Innovative Management Strategy at Construction Materials Manufacturing Enterprises // American Journal of Economics and Business Management. – 2025. – Vol. 8. – P. 112–128.
5. Freeman C. The Economics of Industrial Innovation. – 2nd ed. – London: Pinter, 1982. – 250 p.
6. G‘ulamov I.A. Qurilish materiallari sanoati korxonalari innovatsion faolligining nazariy asoslari // Zenodo. – 2024. – DOI: 10.5281/zenodo.13907644.
7. Kurbanova Sh.Yu. Increasing the innovation potential of construction materials industry enterprises // Zenodo. – 2024. – DOI: 10.5281/zenodo.14237431.
8. Kutbitdinova M.I. Strategic management of innovation activity and economic efficiency in construction materials industry enterprises // Journal of International Finance and Accounting. – 2024.
9. Nonaka I., Takeuchi H. The Knowledge-Creating Company. – New York: Oxford University Press, 1995. – 284 p.
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 20-fevraldagi PQ-4198-son qarori «Qurilish materiallari sanoatini tubdan takomillashtirish va kompleks rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida».
11. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-maydagi PQ-4335-son qarori.
12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 1-dekabrdagi PQ-365-son qarori «Qurilish materiallari sanoatini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida».
13. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Sanoat statistikasi to‘plamlari. – Toshkent, 2020–2025.
14. Porter M.E. Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. – New York: Free Press, 1985. – 557 p.
15. Roziqova F.M. Qurilish materiallari ishlab chiqarish korxonalarini boshqarishning raqobat strategiyalari // Innovations in Science and Technologies. – 2026.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
License Terms of our Journal
