O‘ZBEKISTONDA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARI ASOSIDA SANOAT ISHLAB CHIQARISHINI DIVERSIFIKATSIYA QILISHNING IQTISODIY IMKONIYATLARI
Keywords:
qayta tiklanuvchi energiya, sanoat ishlab chiqarishi, diversifikatsiya, yashil iqtisodiyot, energiya samaradorligi, quyosh energetikasi, shamol energetikasi, yashil investitsiyalar, energiya xavfsizligi, iqtisodiy barqarorlik.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonda qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish asosida sanoat ishlab chiqarishini diversifikatsiya qilishning iqtisodiy imkoniyatlari va istiqbollari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi quyosh, shamol va boshqa muqobil energiya manbalarini sanoat korxonalariga joriy etish orqali ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, energiya ta’minoti manbalarini diversifikatsiyalash hamda iqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash yo‘llarini asoslashdan iborat. Tadqiqotda tizimli, qiyosiy va iqtisodiy tahlil usullaridan foydalanilgan. Mamlakatning qayta tiklanuvchi energiya salohiyati, sanoat tarmoqlarining energiyaga bo‘lgan ehtiyoji va muqobil energiya loyihalarini amalga oshirish imkoniyatlari o‘rganilgan. Shuningdek, qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanishning ishlab chiqarish xarajatlari, investitsion faollik, ekologik barqarorlik va sanoat raqobatbardoshligiga ta’siri yoritilgan. Tahlil asosida energiya infratuzilmasini modernizatsiya qilish, yashil investitsiyalarni rag‘batlantirish, imtiyozli moliyalashtirish va davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarini rivojlantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari sanoat korxonalarida energiya samaradorligini oshirish, an’anaviy energiya manbalariga qaramlikni kamaytirish va ishlab chiqarishni ekologik jihatdan barqaror rivojlantirishga xizmat qiladi.
Downloads
References
1. World Bank. Uzbekistan Country Climate and Development Report. Washington, DC: World Bank. https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan/publication/ccdr
2. Taniguchi K., Djalilov B.M. Accelerating Private Sector and Green Transformation in Uzbekistan. Asian Development Bank, 2025. DOI: 10.22617/TCS240578-2.
3. Hidalgo C.A., Klinger B., Barabási A.-L., Hausmann R. The Product Space Conditions the Development of Nations. Science, 2007, 317(5837), 482-487. DOI: 10.1126/science.1144581.
4. Porter M. E., van der Linde C. Toward a New Conception of the Environment-Competitiveness Relationship. Journal of Economic Perspectives, 1995, 9(4), 97-118. DOI: 10.1257/jep.9.4.97.
5. IRENA. Renewable Power Generation Costs in 2025. Abu Dhabi: International Renewable Energy Agency, 2026. https://www.irena.org/Publications/2026/Jul/Renewable-Power-Generation-Costs-in-2025
6. Abdullayev E.O. O‘zbekistonda qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanishi asosida barqaror rivojlanishga erishish. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2024, 2(1). DOI: 10.55439/GED/vol1_iss1/a765.
7. Hayitov J.X. O‘zbekistonda yashil energiya siyosatining iqtisodiy samaradorligi (2015-2025-yillar tahlili). Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2026. https://www.yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/10065
8. O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. 2025-yilda elektr energiyasini ishlab chiqarish. 01.01.2026. https://gov.uz/oz/minenergy/news/view/115870
9. O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. 2026-yil boshidan buyon quyosh va shamol elektr stansiyalari tomonidan ishlab chiqarilgan elektr energiyasi hajmi. 13.02.2026. https://gov.uz/oz/minenergy/news/view/131931
10. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston sanoati hajmi 2025-yilda 1,1 kvadrillion so‘mga yetdi. 21.01.2026. https://stat.uz/uz/matbuotmarkazi/qo-mita-yangiliklar/66387-zbekiston-sanoati-azhmi-2025-jilda-1-1-kvadrillion-s-mga-etdi-2
11. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Sanoatda qaysi hududlar yetakchi? 27.01.2026. https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/66562-sanoatda-ajsi-ududlar-etakchi-2
12. O‘zbekiston Respublikasining «Qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish to‘g‘risida»gi O‘RQ-539-son Qonuni, 21.05.2019 (amaldagi tahrir). https://lex.uz/uz/acts/-4346831
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
License Terms of our Journal
