O‘ZBEKISTONDA ISLOM BANK FAOLIYATINI JORIY ETISH VA RAQAMLI MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALAR: INTEGRATSIYA IMKONIYATLARI VA CHEKLOVLARI

Authors

  • Abdubannopova Oydinxon G‘ayratjon qizi Author

Keywords:

islom, bank faoliyati, fintex, murabaha, sukuk, shariat, raqamlashtirish, inklyuziya, kiberxavfsizlik, O‘zbekiston.

Abstract

Maqolada O‘zbekistonda islom bank faoliyatining huquqiy asoslari yaratilishi va uning raqamli moliyaviy texnologiyalar (fintex) bilan integratsiyalashuv imkoniyatlari tahlil qilingan. 2026-yil 27-martda imzolangan O‘RQ-1126-son Qonun mamlakatda an’anaviy va islom bank xizmatlari parallel faoliyat yuritishi uchun huquqiy zamin yaratdi. Tadqiqotning maqsadi islom bank faoliyatining huquqiy va institutsional asoslari shakllanish darajasini, raqamli infratuzilmaning imkoniyatlarini hamda integratsiya jarayonidagi asosiy xatarlarni aniqlashdan iborat. Ishda hujjatlar tahlili, xronologik va qiyosiy tahlil, shuningdek, statistik ko‘rsatkichlarni tizimlashtirish usullaridan foydalanildi. Tadqiqot ikkilamchi manbalarga, jumladan qonunchilik hujjatlari, Markaziy bank axborotlari, xalqaro tashkilotlar materiallari va ilmiy maqolalarga tayandi. Natijalar O‘zbekistonda islom moliyasi bo‘yicha qonunchilik bazasi shakllanganini, institutsional mexanizmlar esa rivojlanishning dastlabki bosqichida ekanini ko‘rsatdi. Raqamli to‘lovlar, mobil banking va to‘lov tashkilotlari infratuzilmasi islomiy moliyaviy mahsulotlarni masofadan taqdim etish uchun muhim imkoniyat yaratadi. Biroq murabaha va ijara kabi mahsulotlarda aktivga egalik, mulk huquqining o‘tishi, shariat talablariga muvofiqlik va mijozga axborot berish jarayonlarini raqamli tizimlarda aniq qayd etish zarur. Shuningdek, shariat nazorati, kiberxavfsizlik, ma’lumotlarni himoya qilish va huquqiy talqin bilan bog‘liq xatarlar mavjud. Maqolada mahsulot, texnologiya va nazorat nuqtalarini bog‘lovchi tahliliy matritsa taklif etilib, uni amaliyotda qo‘llash yo‘nalishlari ko‘rsatildi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. O‘zbekiston Respublikasining 2026-yil 27-martdagi O‘RQ-1126-son «Ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida»gi Qonuni (islom bank faoliyatini joriy etish bo‘yicha) — Toshkent, 2026.

2. Alshater M.M., Saba I., Supriani I., Rabbani M.R. Fintech in Islamic finance literature: A review // Heliyon — 2022 — Vol. 8, No. 9 — Art. e10385 — DOI: 10.1016/j.heliyon.2022.e10385.

3. Arafat Q.Y., Rashid A., Jan Q.W. Impact of COVID-19 on the Performance and Stability of Conventional and Islamic Banks in the GCC Region, Malaysia, and Pakistan // Islamic Banking and Finance Review — 2021 — Vol. 8, No. 1 — P. 24–37.

4. Aysan A.F., Belatik A., Unal I.M., Ettaai R. Fintech Strategies of Islamic Banks: A Global Empirical Analysis // FinTech — 2022 — Vol. 1, No. 2 — P. 206–215 — DOI: 10.3390/fintech1020016.

5. Bernama. Uzbekistan Enhancing Islamic Finance Regulatory Framework With INCEIF University’s Assistance [Elektron resurs] — Tashkent, 16.06.2026 — URL: https://bernama.com/lite/news.php?id=2569398 (murojaat sanasi: 28.10.2026).

6. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. Central Bank and IFSB Discuss Draft Roadmap for Developing Islamic Finance Industry in Uzbekistan [Elektron resurs] — 07.05.2026 — URL: https://cbu.uz/en/press_center/news/3843166/

7. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. Central Bank and IFSB Discuss Cooperation on the Development of Islamic Finance [Elektron resurs] — 24.08.2026 — URL: https://cbu.uz/en/press_center/releases/4411084/

8. Daryo.uz. Bank cards exceed 68mn in Uzbekistan amid rapid expansion of digital payments [Elektron resurs] — 09.02.2026 — URL:

https://daryo.uz/en/2026/02/09/bank-cards-exceed-68mn-in-uzbekistan-amid-rapidexpansion-of-digital-payments/

9. Daryo.uz. 72% of people in Uzbekistan use digital payments, Central Bank survey finds [Elektron resurs] — 16.03.2026 — URL: https://daryo.uz/en/2026/03/16/72-ofpeople-in-uzbekistan-use-digital-payments-central-bank-survey-finds/

10. Demirgüç-Kunt A., Klapper L., Singer D., Ansar S. The Global Findex Database 2021: Financial Inclusion, Digital Payments, and Resilience in the Age of COVID-19 — Washington, DC: World Bank, 2022 — 184 p.

11. Eurasian Development Bank, Islamic Development Bank Institute, LSEG. The Future of Islamic Finance in Central Asia [Elektron resurs] — 2025 — URL: https://eabr.org/en/analytics/special-reports/the-future-of-islamic-finance-in-centralasia/

12. Hasan R., Hassan M.K., Aliyu S. Fintech and Islamic Finance: Literature Review and Research Agenda // International Journal of Islamic Economics and Finance — 2020 — Vol. 3, No. 1 — P. 75–94 — DOI: 10.18196/ijief.2122.

13. Kinstellar. Uzbekistan introduces a legislative framework for Islamic banking [Elektron resurs] — April 2026 — URL: https://www.kinstellar.com/news-andinsights/detail/4227/uzbekistan-introduces-a-legislative-framework-for-islamicbanking

14. KPMG. Uzbekistan: Law introducing Islamic banking enacted [Elektron resurs] — 26.05.2026 — URL: https://kpmg.com/us/en/taxnewsflash/news/2026/05/uzbekistanlaw-introducing-islamic-banking-enacted.html

15. Kun.uz. Central Bank sees Islamic finance as key to formalizing shadow economy [Elektron resurs] — 25.10.2025 — URL: https://kun.uz/en/news/2025/10/25/centralbank-sees-islamic-finance-as-key-to-formalizing-shadow-economy

Downloads

Published

2026-11-09

Issue

Section

Economics

How to Cite

O‘ZBEKISTONDA ISLOM BANK FAOLIYATINI JORIY ETISH VA RAQAMLI MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALAR: INTEGRATSIYA IMKONIYATLARI VA CHEKLOVLARI. (2026). Innovations in Science and Technologies, 3(11), 25-36. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1812