TERMIZ SHAHAR UY-JOY QURILISH KORXONALARI FAOLIYATINI INNOVATSION BOSHQARUV ORQALI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI

Xurshid To’qsonov

Authors

To’qsonov Xurshid Egamberdiyevich Author

Keywords:

qurilish ishlari, innovatsion boshqaruv, kichik biznes, norasmiy sektor, yirik qurilish tashkilotlari, institutsional iqtisodiyot, bozor tarkibi, o'sish sur'ati, raqobatbardoshlik, rasmiylashtirish, hududiy rivojlanish.

Abstract

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyatida 2026-yil yanvar–aprel davrida amalga oshirilgan qurilish ishlari hajmi va uning subyektlar kesimidagi tarkibiy taqsimoti tahlil qilingan. Tadqiqotda statistik va qiyosiy tahlil usullaridan foydalanilgan bo'lib, ma'lumotlar Surxondaryo viloyati statistika boshqarmasining rasmiy hisobotlariga asoslangan. Jozef Alois Shumpeterning innovatsion rivojlanish nazariyasi, Duglas Sesil Nort va Ernando de Soto Polarning institutsional-norasmiy iqtisodiyot kontseptsiyalari hamda Maykl Porterning raqobatbardoshlik nazariyasiga tayangan holda, qurilish bozorining kichik biznes (51,1%), norasmiy sektor (36,6%) va yirik tashkilotlar (12,3%) o'rtasidagi taqsimoti chuqur tahlil qilingan. Natijalar shuni ko'rsatdiki, bozorning 87,7 foizi kichik va norasmiy subyektlar zimmasida bo'lsa-da, eng yuqori o'sish sur'ati (71,2%) aynan yirik tashkilotlarda kuzatilmoqda, umumiy o'sish sur'ati esa 15,8 foizni tashkil etgan. Bu institutsional jihatdan tashkil etilgan korxonalarning innovatsion boshqaruv mexanizmlarini tezroq o'zlashtirish salohiyatidan dalolat beradi. Tadqiqot natijalari mintaqaviy qurilish siyosatini takomillashtirish va kichik tadbirkorlikni rasmiylashtirish dasturlarini ishlab chiqishda amaliy ahamiyat kasb etadi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Gimush R. I., Matmurodov F. M. Innovatsion menejment: o'quv qo'llanma. — Toshkent: O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.

2. Abdukarimov B. A., Bektemirov A. B., Pardayev M. Q., Salimov Sh. S., Shavqiyev E. Sh., Abdukarimov F. B. Korxona iqtisodiyoti: darslik / mas'ul muharrir A. S. Soliyev. — Toshkent: "Fan va texnologiya", 2013.

3. Shadieva G. M., Sharipov T. S., Sultonov Sh. A., Artikov Z. S., Maxmudov L. U., Xazratov A. P., Musinov D. S. Mintaqaviy iqtisodiyot: darslik. — Samarqand: Samarqand iqtisodiyot va servis instituti, "Fan bulog'i" nashriyoti, 2023.

4. Miraxmedov M. M., Yusupov X. I., Maxamataliyev I. M., Shomirzayev E. A., Ilyasov A. T. Qurilish infrastrukturasi va ishlarini tashkil etish: o'quv qo'llanma. — Toshkent: "Sano-standart", 2019.

5. Schumpeter J. A. The Theory of Economic Development. — Cambridge: Harvard University Press, 1934.

6. North D. C. Institutions, Institutional Change and Economic Performance. — Cambridge: Cambridge University Press, 1990.

7. De Soto H. The Mystery of Capital: Why Capitalism Triumphs in the West and Fails Everywhere Else. — New York: Basic Books, 2000.

8. Porter M. E. The Competitive Advantage of Nations. — New York: Free Press, 1990.

9. O'zbekiston Respublikasi qonun hujjati, 44-son, 17.01.2019. "Termiz" erkin iqtisodiy zonasi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to'g'risida. // https://lex.uz/docs/-4170049

10. O'zbekiston Respublikasi qonun hujjati, 148-son, 13.03.2020. "Termiz" erkin iqtisodiy zonasi faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida. // https://lex.uz/docs/-4763528

11. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti qarori, PF-37-son, 21.12.2021. "Termiz" erkin iqtisodiy zonasi hududini kengaytirish chora-tadbirlari to'g'risida. // https://lex.uz/docs/-5785724

12. O'zbekiston Respublikasi qonun hujjati, PQ-176-son, 13.05.2024. "Termiz xalqaro savdo markazi" erkin savdo zonasi faoliyatini yo'lga qo'yish va rivojlantirish bo'yicha qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida. // https://lex.uz/docs/-6921771

13. O'zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo'mitasi rasmiy sayti. // https://stat.uz

14. Surxondaryo viloyati statistika boshqarmasi. 2025. // https://www.surxonstat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/14043-surxondaryo-viloyati-aholisi-3-millionga-yaqinlashdi-2