TA’LIM XIZMATLARINI BOSHQARISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISHNING XORIJIY TAJRIBASI (TEXNIKUMLAR MISOLIDA)

Authors

  • Umarov Ravshanjon Gafurovich Author

Keywords:

Ta’lim xizmatlari, texnikum, kasbiy ta’lim, boshqaruv mexanizmi, ta’lim sifati, strategik boshqaruv, dual ta’lim, raqamli boshqaruv, mehnat bozori, kasbiy kompetensiya.

Abstract

Ushbu tadqiqot ishida texnikumlarda ta’lim xizmatlarini boshqarish mexanizmlarini takomillashtirishning xorijiy tajribasi tadqiq etilgan. Zamonaviy mehnat bozori talablarining o‘zgarishi, yangi kasbiy kompetensiyalarga ehtiyojning ortishi va texnologik taraqqiyot texnik-kasbiy ta’lim xizmatlarini boshqarish tizimini takomillashtirishni talab qilmoqda. Tadqiqotda Finlandiya, Shveytsariya va Singapur davlatlarining texnik-kasbiy ta’lim tizimlarida shakllangan boshqaruv mexanizmlari qiyosiy tahlil qilingan. Finlandiya tajribasida ta’lim sifatini boshqarish, strategik rejalashtirish, ta’lim muassasalarining institutsional mustaqilligi, natijadorlikni baholash va ta’lim xizmatlarini mehnat bozori ehtiyojlariga moslashtirish mexanizmlariga e’tibor qaratilgan. Shveytsariya tajribasida dual ta’lim, texnikumlar va ish beruvchilar o‘rtasidagi hamkorlik, amaliy tayyorgarlik hamda kasbiy kompetensiyalarni baholash tizimining o‘rni ochib berilgan. Singapur tajribasi asosida ta’lim xizmatlarini raqamlashtirish, kompetensiyaga asoslangan yondashuv, mehnat bozori ehtiyojlarini prognozlash va ta’lim dasturlarini muntazam yangilash mexanizmlari tahlil qilingan. Xorijiy tajribalarni O‘zbekiston texnikumlariga joriy etishda hududiy mehnat bozori, iqtisodiyot tarmoqlarining ehtiyojlari, texnikumlarning moddiy-texnik imkoniyatlari va institutsional sharoitlarini hisobga olish zarurligi asoslangan. Natijada texnikumlarda ta’lim xizmatlari sifatini oshirish, boshqaruv samaradorligini kuchaytirish, ish beruvchilar bilan hamkorlikni rivojlantirish va bitiruvchilarning mehnat bozoridagi raqobatbardoshligini ta’minlashga qaratilgan takliflar ishlab chiqilgan.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Mtotywa, M. M., & Odebiyi, I. (2023). Dynamics of total quality management to improve student outcomes in private TVET colleges in Gauteng, South Africa. African Journal of Development Studies, 13(2). https://doi.org/10.31920/2634-3649/2023/v13n2a8.

2. Raudasoja, A., Rinne, S., & Heino, S. (2024). A holistic student-centred guidance framework supports Finnish vocational education and training students in building competence identity. Nordic Journal of Vocational Education and Training, 14(1), 53–78. https://doi.org/10.3384/njvet.2242-458X.2414153.

3. Bizhanov, N. N., Manarbek, G. M., & Shaikh, A. A. (2024). Exploring the use of learning management system as an effective tool for quality management of vocational education. Journal of Economic Research & Business Administration, 150(4), 91–108. https://doi.org/10.26577/be.2024.150.i4.a7.

4. Lin, Q., & Pang, H. H. N. (2024). Exploring the digital transformation of TVET program development: A case study of Shenzhen Polytechnic University. Vocational and Technical Education. https://doi.org/10.54844/vte.2024.0606.

5. Parua, R., & Yang, W. (2024). The driving logic of digital transformation in TVET. Vocational and Technical Education. https://doi.org/10.54844/vte.2024.0590.

6. Zhong, Z., & Juwaheer, S. (2024). Digital competence development in TVET with a competency-based whole-institution approach. Vocational and Technical Education. https://doi.org/10.54844/vte.2024.0591.

7. Tulanbaeva, H. R., Ismailov, J. M., Uktamova, O. A., & Kasimova, M. U. (2025). Reform of vocational education in Uzbekistan: New opportunities. Web of Teachers: Inderscience Research, 3(5), 367–372.

8. Odilova, F. O. (2025). Factors affecting the increase of professional skills of vocational education graduates. Academia Open, 10(1). https://doi.org/10.21070/acopen.10.2025.10662.

9. Caves, K. M., McDonald, P., Palayil, M. A., Lickert, E. M., & Renold, U. (2025). Employers’ willingness to train in developing contexts: Survey-experimental exploration in Uzbekistan and Nepal. Vocational and Technical Education. https://doi.org/10.54844/vte.2025.0931.

10. Raudasoja, A., Rinne, S., & Heino, S. (2024). A holistic student-centred guidance framework supports Finnish vocational education and training students in building competence identity. Nordic Journal of Vocational Education and Training, 14(1), 53–78. https://doi.org/10.3384/njvet.2242-458X.2414153

11. Rosenblad, K., Schaffar, B., & Löfström, E. (2023). Governing students for work and for life: guidance for students with special educational needs in Finnish VET. Journal of Vocational Education & Training.

12. Besozzi, R. (2023). Swiss in-company trainers: Multiple ways to train and socialize apprentices. Swiss Journal of Educational Research, 45(1), 2–14. https://doi.org/10.24452/sjer.45.1.1.

13. Bolli, T., & Renold, U. (2022). Does updating education curricula accelerate technology adoption in the workplace? Evidence from dual vocational education and training curricula in Switzerland. The Journal of Technology Transfer. https://doi.org/10.1007/s10961-022-09971-9

14. Ismail, R., & Hassan, R. (2020). Enduring issues within Singapore’s TVET. Asia Pacific Journal of Education, 40(4), 514–527. https://doi.org/10.1080/02188791.2020.1838885.

15. Amornvuthivorn, K. (2016). Public-Private Partnerships (PPPs) in Technical Vocational Education and Training (TVET): Lessons Learned from Singapore and U.S.A. and Implications for Public Management in Thailand. Journal of Public and Private Management.

Downloads

Published

2026-09-19

Issue

Section

Economics

How to Cite

TA’LIM XIZMATLARINI BOSHQARISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISHNING XORIJIY TAJRIBASI (TEXNIKUMLAR MISOLIDA). (2026). Innovations in Science and Technologies, 3(9), 188-199. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1728