NORASMIY IQTISODIYOTNI LEGALLASHTIRISH ORQALI SOLIQ BAZASINI KENGAYTIRISH
Keywords:
norasmiy iqtisodiyot, legallashtirish, soliq bazasi, soliq tizimi, iqtisodiy islohotlar, raqamli iqtisodiyot, kichik biznes, o‘rta biznes, byudjet daromadlari, iqtisodiy shaffoflik, fiskal siyosat, iqtisodiy barqarorlik, davlat boshqaruvi, institutsional islohotlar, iqtisodiy rivojlanish.Abstract
Ushbu maqolada norasmiy iqtisodiyotni legallashtirish orqali davlatning soliq bazasini kengaytirish masalalari chuqur tahlil qilinadi. Norasmiy iqtisodiyotning mohiyati, uning iqtisodiy tizimdagi o‘rni hamda shakllanishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar yoritiladi. Tadqiqotda norasmiy sektorning davlat byudjeti daromadlariga salbiy ta’siri, soliq tushumlarining kamayishi hamda iqtisodiy shaffoflik darajasining pasayishi kabi muammolar ilmiy asosda tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada norasmiy iqtisodiyotni legallashtirishning zamonaviy mexanizmlari, jumladan, soliq tizimini soddalashtirish, kichik va o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash, raqamli iqtisodiyot vositalaridan foydalanish hamda institutsional islohotlarni amalga oshirish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar tajribasi asosida norasmiy sektorni qisqartirish bo‘yicha samarali yondashuvlar tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, norasmiy iqtisodiyotni bosqichma-bosqich legallashtirish soliq bazasini kengaytirish, davlat byudjeti barqarorligini ta’minlash va iqtisodiy o‘sishni jadallashtirishda muhim omil hisoblanadi. Shuningdek, ushbu jarayon ijtimoiy himoya tizimini mustahkamlash va iqtisodiyotning ochiqligini oshirishga xizmat qiladi. Maqolada ilgari surilgan ilmiy xulosalar amaliy iqtisodiy siyosatni takomillashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Downloads
References
[1] O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti, “Soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida,” Qaror PQ-5110, Toshkent, 2021.
[2] O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi (yangi tahrir). Toshkent, O‘zbekiston, 2020.
[3] O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Soliq siyosati va byudjet islohotlari. Toshkent, O‘zbekiston, 2022.
[4] Sh. Mirziyoyev, Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. Toshkent, O‘zbekiston: Uzbekistan, 2022.
[5] Sh. Mirziyoyev, Milliy taraqqiyotdan – milliy yuksalish sari. Toshkent, O‘zbekiston: Uzbekistan, 2020.
[6] N. Jo‘rayev, Soliq tizimi va iqtisodiy rivojlanish. Toshkent, O‘zbekiston: Fan, 2021.
[7] A. Toshmatov, Soliqlar va soliqqa tortish. Toshkent, O‘zbekiston: Iqtisodiyot, 2019.
[8] R. D. Dusmuratov, Moliyaviy va soliq tahlili. Toshkent, O‘zbekiston: O‘qituvchi, 2018.
[9] B. Tursunov, Iqtisodiy nazariya asoslari. Toshkent, O‘zbekiston: Iqtisodiyot, 2020.
[10] Sh. Xolmatov, “Norasmiy iqtisodiyot va uning iqtisodiy oqibatlari,” Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, no. 2, pp. 44–50, 2021.
[11] D. Qodirov, “Soliq bazasini kengaytirishda legallashtirish mexanizmlari,” Moliya, no. 3, pp. 33–39, 2022.
[12] A. Yuldashev, “Norasmiy sektorni qisqartirish yo‘llari,” Iqtisodiy islohotlar, no. 1, pp. 58–63, 2020.
[13] Z. Ismoilov, “Soliq intizomi va iqtisodiy o‘sish,” Ilmiy axborotnoma, no. 4, pp. 71–76, 2023.
[14] F. Qurbanov, “Soliq siyosatini takomillashtirish va iqtisodiy samaradorlik,” Biznes-ekspert, no. 2, pp. 40–45, 2023.
[15] O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi, Iqtisodiy faoliyat va norasmiy sektor bo‘yicha statistik ma’lumotlar to‘plami. Toshkent, O‘zbekiston, 2022.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Berdieva Uguloy Abduraxmanovna (Author)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
License Terms of our Journal
